Borstkanker - Onderzoeken

Opsporen van borstkanker

Wat is het bevolkingsonderzoek borstkanker?

Het bevolkingsonderzoek borstkanker is een door de Vlaamse overheid georganiseerde vroege opsporing. Vrouwen tussen 50 en 69 jaar kunnen elke 2 jaar een screeningsmammografie laten nemen. Ook in Brussel en Wallonië bestaat een dergelijk bevolkingsonderzoek, georganiseerd door de verschillende overheden, daar wordt de screeningsmammografie ook wel “mammotest” genoemd.

 

Het kosteloze Vlaams Bevolkingsonderzoek naar borstkanker: voor wie en waarom?

 

Hoe kan ik meedoen?

Ben je tussen 50 en 69 jaar en woon je in Vlaanderen? Dan kun je op 2 manieren meedoen aan het bevolkingsonderzoek:

  • Je wacht op de uitnodiging die het Coördinatiecentrum je zal toesturen.
  • Je neemt zelf het initiatief en praat hierover met je (huis)arts die je alle informatie zal geven. Hij of zij kan je een voorschrift geven voor “een screeningsmammografie”. 

Hoe verloopt het onderzoek in het bevolkingsonderzoek?

Bij een onderzoek in het bevolkingsonderzoek worden twee mammografieën gemaakt per borst. Deze worden daarna door twee radiologen gelezen, onafhankelijk van elkaar. Als het nodig is wordt er nog een derde radioloog bijgehaald. Na een paar weken ontvang je het resultaat per brief. Indien nodig wordt daarna nog extra onderzoek (bijvoorbeeld een echografie) uitgevoerd. Om meer te weten over de organisatie van deze opsporing kun je terecht op www.bevolkingsonderzoek.be

 

Betaal ik voor deelname aan het bevolkingsonderzoek?

Nee, als je bent aangesloten bij een mutualiteit zullen de Belgische ziekenfondsen het onderzoek helemaal betalen. Je hoeft dus geen remgeld te betalen. Als er na de screeningsmammografie nog extra onderzoeken nodig zijn, zul je voor die extra onderzoeken wel een remgeld betalen.

Wat mag ik verwachten?

In de meeste gevallen wordt er geen probleem vastgesteld op de mammografie. Er is dan geen verder onderzoek nodig vóór de volgende afspraak twee jaar later.

Soms is er sprake is van een afwijking, dan zal je (huis)arts aanraden om extra onderzoeken te laten uitvoeren om te weten of het om borstkanker gaat of niet. Het gaat per 1000 vrouwen gemiddeld om de volgende aantallen (Bron: KCE rapport “Borstkankeropsporing: boodschappen ter ondersteuning van een geïnformeerde keuze”): 

  • Bij 966 vrouwen worden geen problemen vastgesteld 
  • Bij 34 vrouwen wordt extra onderzoek aangeraden
  • Bij 8 vrouwen omvat het extra onderzoek ook een biopsie
  • Bij 4 vrouwen wordt borstkanker gevonden

Meer weten over de opsporing van borstkanker?

Bel naar het Centrum voor Kankeropsporing op het gratis nummer 0800 60 160. De Stichting heeft ook een folder uitgegeven over preventie en opsporing van borstkanker: "Borstkanker: Wat elke vrouw kan doen". Je kunt deze downloaden of bestellen door hier te klikken.
Aarzel niet om deze folder te verspreiden bij je familieleden, vriendinnen en kennissen. Zo lever jij ook je bijdrage tot de strijd tegen borstkanker!

Wat is individuele vroege opsporing voor borstkanker?

Bij individuele vroege opsporing voor borstkanker maakt een arts een voorschrift voor een mammografie bij een radioloog. Die radioloog bekijkt de mammografie en zal je meteen het resultaat meedelen. Vaak wordt er ook tegelijk een echo en een klinisch borstonderzoek uitgevoerd

Welke onderzoeken worden gebruikt om borstkanker op te sporen?

De volgende onderzoeken kunnen worden gebruikt in de vroege opsporing van borstkanker of als diagnostisch onderzoek voor borstkanker: mammografie, echografie, klinisch borstonderzoek, punctie, borstzelfonderzoek, MRI. Als één of meerdere van deze onderzoeken aan jou worden voorgeschreven, aarzel dan niet om aan je (huis)arts meer uitleg te vragen over het hoe en waarom.

Wat is het verschil tussen individuele vroege opsporing en het bevolkingsonderzoek?

De individuele vroeger opsporing en de georganiseerde vroege opsporing (bevolkingsonderzoek) lijken veel op elkaar maar er zijn een paar belangrijke verschillen. 

  • Bij het bevolkingsonderzoek houdt de overheid streng toezicht op de kwaliteit (de stralingsdosis wordt bv streng gecontroleerd en tot een minimum beperkt). Bij individuele vroege opsporing bestaat er géén georganiseerde kwaliteitsbewaking.
  • Bij het bevolkingsonderzoek krijg je de garantie dat meerdere radiologen onafhankelijk van elkaar naar jouw mammografie gaan kijken. De kans om kanker te missen is daardoor veel kleiner. Bij individuele vroege opsporing heb je die garantie niet.
  • Bij het bevolkingsonderzoek is er géén remgeld omdat de overheid dit voor je betaald. Bij individuele vroege opsporing moet je wel remgeld betalen.

Twijfel je of je moet kiezen voor individuele vroege opsporing of voor het bevolkingsonderzoek? Bespreek het met je (huis)arts.

Wat zijn voor- en nadelen van vroege opsporing van borstkanker?

Of je nu deelneemt aan het bevolkingsonderzoek, of kiest voor individuele vroege opsporing, er zitten altijd voordelen maar ook en nadelen aan vroege opsporing.

Voordelen 

  • Als borstkanker vroeg wordt gevonden is de kans op volledige genezing hoger 
  • Als borstkanker vroeg wordt gevonden is een zware behandeling minder vaak nodig
  • Als je vroege opsporing niets verdacht aan het licht brengt is dat een bepaalde geruststelling. Toch moet je ook na een normale vroege opsporing waakzaam blijven.

Nadelen

  • Er worden ook borstkankers ontdekt die zonder vroege opsporing nooit tot klachten zouden hebben geleid. Omdat artsen niet kunnen voorspellen of een gevonden kanker een dergelijk “sluimerend” karakter heeft of niet, behandelen ze alle ontdekte tumoren. Het behandelen van de kankers die nooit tot klachten zouden hebben geleid heet “overdiagnose” en “overbehandeling”.
  • Niet alle borstkankers kunnen via vroege opsporing worden opgespoord. Het is daarom ook na een vroege opsporing nodig waakzaam te blijven. Raadpleeg je (huis)arts als je tussen twee opsporingsonderzoeken door een afwijking aan de borst vaststelt.
  • Voor sommige vrouwen is na het onderzoek nog bijkomend onderzoek nodig. Als dat bijkomend onderzoek vervolgens normaal blijkt, ben je onnodig ongerust gemaakt.

Stichting tegen Kanker vindt dat voor vrouwen tussen 50 en 69 jaar oud de voordelen van vroege opsporing van borstkanker belangrijker zijn dan de nadelen, en raadt daarom aan om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Spreek erover met je (huis)arts zodat je een weloverwogen beslissing kunt nemen voor jouw eigen situatie.

Kan ik aan vroege opsporing van borstkanker doen als ik jonger dan 50 jaar of ouder dan 70 jaar ben?

Bij vrouwen onder de 50 jaar wegen de voordelen niet op tegen de nadelen, je kunt daarom niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Vanaf 70 jaar hangt het van je gezondheidstoestand af of de voordelen opwegen tegen de nadelen, ook hier moet je daarom met je (huis)arts overleggen of individuele vroege opsporing voor jou nuttig is.
Aan een klein aantal vrouwen onder de 50 wordt toch aangeraden aan individuele vroege opsporing te doen, bijvoorbeeld vrouwen die een verhoogd risico op borstkanker hebben. 

Kan ik aan vroege opsporing van borstkanker doen als ik een verhoogd risico op borstkanker heb?

Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor vrouwen met een “normaal” risico op borstkanker. Dat is de overgrote meerderheid van vrouwen: 935 op 1000 vrouwen hebben een normaal risico op borstkanker. Toch hebt misschien een “verhoogd” risico op borstkanker, dan kan bijvoorbeeld indien u: 

  • twee of meer directe familieleden hebt die borstkanker hebben gehad 

of 

  • één direct familiedelen hebt die jonger was dan 40 jaar toen ze borstkanker ontdekten.

Bij directe familieleden gaat het alleen om kinderen, ouders, grootouders, broers, zussen, ooms of tantes, andere familieleden tellen niet mee. (Bron: KCE rapport “Borstkankeropsporing: boodschappen ter ondersteuning van een geïnformeerde keuze”).

Kan ik aan vroege opsporing van borstkanker doen als ik klachten in mijn borst heb?

Als je klachten of problemen aan één of beide borsten hebt, dan bespreekt je best met je (huis)arts of het bevolkingsonderzoek voor jou geschikt is. Hoe oud je ook bent, indien je een knobbeltje of een verharding voelt, een ingetrokken tepel ziet of tepelverlies hebt, dan is een bezoek bij je (huis)arts steeds aangeraden

 

Getuigenissen

Nathalie et Sabrina répondent au Cancerinfo de la Fondation contre le Cancer
Sabrina en Nathalie, de coördinatoren van Kankerinfo, luisteren naar u en beantwoorden al uw vragen per telefoon of via e-mail. Ze vertellen ons over hun werk.Lees verder