Huidkankers (non-melanomen) - Algemeen

Een melanoom is een vorm van huidkanker. In het begin ontwikkelt het zich in de melanocyten of pigmentcellen. Hier spreken we van huidkanker en melanoom, in het enkelvoud. Maar het is belangrijk om te weten dat er verschillende types bestaan. Bovendien vertonen zelfs gelijkaardige ziektebeelden specifieke kenmerken van persoon tot persoon.

Anatomie van de huid

Onze huid bestaat uit drie lagen. De bovenste laag heet de opperhuid, de middelste de lederhuid en de onderste het onderhuidse bindweefsel.

De opperhuid bestaat grotendeels uit twee typen cellen: de basale cellen en de plaveiselcellen. Verder bevinden zich in de opperhuid onder meer pigmentcellen, de melanocyten. 

De basale cellen in de onderste laag van de opperhuid delen zich nog. Daar ontstaan nieuwe huidcellen. In de loop van ongeveer een maand schuiven de nieuwe cellen naar boven en in die tijd veranderen zij van vorm. In het begin zijn zij rond of ovaal, daarna worden zij hoekiger en ten slotte ook platter (plaveiselcellen).

De lederhuid bestaat uit bindweefsel, ook wel steunweefsel genoemd. Daarin bevinden zich onder meer: zweetklieren (die het zweet produceren), haarwortels met talgklieren, bloed- en lymfevaten alsook zenuwuiteinden.

Het onderhuidse bindweefsel dient hoofdzakelijk als steun en bestaat voornamelijk uit vetcellen.

Huid

Taken van onze huid

  • de huid beschermt ons lichaam, bijvoorbeeld tegen infecties en ultraviolette straling (uv);
  • via de huid kunnen we signalen uit de omgeving waarnemen: de huidzenuwen voeren pijn-, tasten, warmteprikkels naar de hersenen, die de prikkels omzetten in gevoel;
  • ten slotte is de huid van groot belang voor het regelen van de lichaamstemperatuur; de zweetklieren in de huid leveren daar een belangrijke bijdrage toe.

Cijfers huidkanker

Volgens de cijfers van het Kankerregister heeft men in 2011 2166 nieuwe gevallen van melanomen geregistreerd in België (917 mannen en 1249 vrouwen). Ondanks de preventiecampagnes stijgt deze kanker aanzienlijk.

Voor de puberteit komt het melanoom zeer zelden voor. Later kan het op iedere leeftijd opduiken, maar verhoudingsgewijs komt het ten opzichte van de andere kankers frequenter voor onder de leeftijd van 60.

 

Types melanomen

Melanoom betekent letterlijk: zwart gezwel. Dit soort kanker ontstaat uit de melanocyten of pigmentcellen. Normale melanocyten zijn verspreid over de hele huid. Zij komen ook wel in groepjes voor en vormen dan pigmentvlekken, zoals een moedervlek.

Er is sprake van huidkanker als op één plaats in de huid pigmentcellen zijn veranderd in kankercellen. De tumor die dan ontstaat doet zich voor als een pigmentvlek die vergroot of verdikt, van kleur verandert, etc.

Waar komen melanomen voor

In het begin kan een melanoom ontstaan uit een reeds bestaand moedervlekje of uit een aparte pigmentcel op een gezond stukje huid, zonder een reeds bestaande pigmentvlek. Een melanoom kan zich overal in de huid ontwikkelen. Bij vrouwen komen ze iets vaker voor op de benen, bij mannen op de romp. Ook op behaarde plaatsen, zoals de hoofdhuid, kunnen melanomen voorkomen.

Bij uitzondering ontstaat huidkanker in het slijmvlies van een bepaald orgaan. Slijmvlies is een dunne laag weefsel dat holle organen vanbinnen bekleedt. Dergelijke slijmvliesmelanomen kunnen voorkomen in de mond, de neus en keelholte, de vagina en de anus. Het melanoom komt ook wel voor in het slijmvlies van de oogleden en in het oog zelf. 

Uitzaaiingen van huidkanker

Net als bij veel andere soorten kanker bestaat bij huidkanker het risico op uitzaaiingen. Via de lymfe kunnen tumorcellen terechtkomen in de lymfeklieren in de hals, in de oksel of in de lies (in functie van de plaats van de tumor), en daar uitgroeien tot kliermetastasen.

Bij huidkanker kunnen tumorcellen tevens via het bloed uitzaaien naar andere plaatsen in het lichaam, bijvoorbeeld naar de longen, de lever, een andere plaats op de huid of de hersenen. Toch overwoekeren de metastasen van een melanoom altijd eerst de regionale lymfeklieren voor ze via de bloedbaan andere organen op afstand aantasten. 

Oorzaken

In veel gevallen ontstaat huidkanker door overmatige blootstelling aan ultraviolette straling . Die straling komt van nature voor in zonlicht. Zonneapparaten (solaria, zonnebanken, ultravioletlampen) passen de ultraviolette straling kunstmatig toe. Ultraviolette straling is nuttig : ze bevordert de

Symptomen

Symptomen van basaalcelcarcinomen Het basaalcelcarcinoom komt vooral voor in het gelaat . Meestal ziet de patiënt een glad, glazig knobbeltje dat heel langzaam groeit. Soms zijn er verwijde bloedvaatjes in te zien. Op den duur ontstaat in het midden een zweertje en daaromheen een rand met een

Onderzoeken

Als een patiënt met een huidaandoening bij de arts komt, zal die eerst de ernst van de verandering in de huid beoordelen. Weet hij niet zeker of de afwijking onschuldig is, dan zal hij de patiënt doorverwijzen, meestal naar een huidarts . De specialist kan vaststellen of een bepaalde verandering

Behandelingen

Huidkanker kan je op verschillende manieren behandelen. Hoe is afhankelijk van de soort, de plaats en de grootte van de tumor, en van de leeftijd van de patiënt. Ook de ervaring van de behandelende arts met een bepaalde behandeltechniek speelt een rol. Vanzelfsprekend houdt hij rekening met de

Nog meer weten?

Huidkanker (met uitzondering van melanoom)Download PDF (222.63 KB)

Getuigenissen

Stichting tegen Kanker biedt Rekanto aan, een bewegingsprogramma om de vermoeidheid te overwinnen. Michel en Bernadette delen met ons hun ervaring van nordic walking en yoga.Lees verder