Larynx- of strottenhoofdkanker - Algemeen

Op deze pagina spreken we gemakshalve van strottenhoofdkanker of larynxkanker in het enkelvoud. Maar omdat er verschillende types bestaan, zou het meervoud correcter zijn. Bovendien brengen zelfs gelijkaardige ziektebeelden specifieke kenmerken mee van persoon tot persoon.

 Anatomie strottenhoofd

Het strottenhoofd (de larynx) maakt deel uit van de luchtwegen. Het ligt onder de keelholte. Het is de ingang van de luchtpijp. Het strottenhoofd is opgebouwd uit kraakbeen, spierweefsel en slijmvlies. In het strottenhoofd bevinden zich ook de stembanden.

Aan het strottenhoofd onderscheiden we drie delen, namelijk van boven naar beneden:

  • de glottis of stemspleet: dat gebied bevindt zich centraal in het strottenhoofd. Het bevat twee banden van elastisch weefsel, de zogeheten ware stembanden.
  • de supraglottis (letterlijk: boven de stemspleet): dat gebied bevat verschillende weefsels, waaronder de valse stembanden, die uit spierweefsel bestaan. Het strottenklepje of de epiglottis sluit het gebied af.
  • de subglottis (letterlijk: onder de stemspleet): het gedeelte van het strottenhoofd dat tussen de stembanden en de luchtpijp ligt.

Het strottenklepje

De lucht die wij via de neus of de mond inademen, komt in de keelholte. Vandaar gaat ze langs het strottenklepje de luchtpijp in en vervolgens naar de longen.

Voedsel dat wij doorslikken, komt ook in de keelholte. Om te voorkomen dat het voedsel in de luchtpijp of in de longen terechtkomt, sluit het strottenklepje die tijdens het slikken af. Het voedsel glijdt dan door de slokdarm verder naar de maag.

Stembanden

Lucht die door het strottenhoofd gaat, veroorzaakt een trilling van de stembanden, die geluid voortbrengt. Hoe groter de druk waarmee de lucht tussen de stembanden wordt geperst, hoe sterker het geluid.

De snelheid waarmee de stembanden trillen, bepaalt de toonhoogte van het geluid. Die snelheid (trillingsfrequentie) is afhankelijk van de spanning en de vorm van de ware stembanden. De stembanden van mannen zijn meestal dikker en langer dan die van vrouwen. Dat heeft tot gevolg dat de stembanden bij mannen langzamer bewegen: de trillingsfrequentie is lager. Zij hebben dan ook meestal een lagere stem dan vrouwen.

Spraak

Het geluid dat in het strottenhoofd tot stand komt, moet nog tot verstaanbare spraak worden omgevormd. Dat gebeurt in de mond-, neus en keelholte, waarbij ook het gebit, de lippen, de wangen, het verhemelte en de tong een belangrijke rol spelen. Elk van die organen moet goed functioneren om duidelijk verstaanbaar te kunnen spreken.

Scema van de larynx

Cijfers strottenhoofdkanker

Strottenhoofdkanker of larynxkanker maakt deel uit van de zogenaamde kno-kankers die voorkomen op de lijst van de 10 meest voorkomende kankers in België.

Echte larynxkanker komt echter minder voor. In België registreert men ieder jaar ongeveer 700 nieuwe gevallen van larynxkanker. Volgens de statistieken van het Kankerregister werden in 2011 697 nieuwe gevallen opgetekend: 595 mannen en 102 vrouwen.

Vooral de mannen zijn getroffen, maar de laatste jaren is de ziekte in toenemende mate ook bij vrouwen vastgesteld. Strottenhoofdkanker komt meestal aan het licht bij mannen tussen 50 en 70 jaar. Vrouwelijke patiënten zijn doorgaans 5 tot 10 jaar jonger op het ogenblik van de diagnose.

 

Classificatie larynxkanker

 

Men onderscheidt drie belangrijke types van strottenhoofdkanker op basis van de plaats van de tumoren:

  • in 2/3 van de gevallen: aan de stembanden (glottische tumor)
  • in 1/3 van de gevallen: boven de stembanden (supraglottische tumor)
  • in zeldzame gevallen: onder de stembanden (subglottische tumor)

Uitzaaingen

Zoals bij de meeste vormen van kanker kunnen ook bij strottenhoofdkanker uitzaaiingen (metastasen) optreden. Het gaat dan in eerste instantie om uitzaaiingen in de lymfeklieren in de hals. Of er uitzaaiingen ontstaan, is onder meer afhankelijk van de plaats, de grootte en de doorgroei van de tumor.

Als een tumor zich in het strottenhoofd boven de ware stembanden bevindt, dan is het risico op uitzaaiingen groter dan bij een tumor van de ware stembanden zelf of bij een tumor in het strottenhoofd onder de ware stembanden. Dat heeft te maken met het feit dat zich in het gebied boven de ware stembanden meer lymfevaten bevinden dan in de rest van het strottenhoofd.

In een vergevorderd stadium van de ziekte kunnen door verspreiding van kankercellen via het bloed ook uitzaaiingen in de longen of andere organen ontstaan.

Voorstadia van strottenhoofdkanker

In het strottenhoofdweefsel kunnen veranderingen optreden die kunnen ontaarden in strottenhoofdkanker, als de patiënt geen behandeling ondergaat. De weefselveranderingen heten dan ook voorstadia. Ze kunnen tot uiting komen als een chronische ontsteking van de stembanden en geven vergelijkbare klachten als strottenhoofdkanker.

Het risico dat dergelijke veranderingen ontaarden in strottenhoofdkanker is groter bij roken en overmatig alcoholgebruik. Na behandeling en op voorwaarde dat de patiënt niet meer rookt en geen alcohol meer drinkt, is het risico dat de voorstadia terugkeren, minimaal.

Oorzaken

Wat de oorzaken van strottenhoofdkanker betreft, is er een verband ontdekt tussen de ziekte en: roken (vooral als je de rook 'inslikt') alcohol (een overdreven gebruikt doet vooral het risico op een supraglottische tumor toenemen) alcohol en tabak (de combinatie van die twee versterkt hun

Symptomen

De symptomen van strottenhoofdkanker zijn afhankelijk van de plaats van de tumor . In een vroegtijdig stadium kunnen er al bepaalde symptomen opduiken.

Onderzoeken

Strottenhoofdkanker wordt niet systematisch opgespoord . Alle onderzoeken dienen dan ook om de diagnose vast te stellen. Bij iemand met een of meer van de genoemde symptomen zal de huisarts eerst een lichamelijk onderzoek doen.

Behandelingen

Behandelingen van kno-kankers vereisen een nauwgezette coördinatie tussen verschillende medische en paramedische disciplines . Afhankelijk van de noden komen er immers chirurgie, radiotherapie, chemotherapie en laserbehandelingen bij kijken. Die verschillende behandelingen worden op zichzelf of

Nog meer weten?

Larynxkanker (strottenhoofdkanker)Download PDF (423.64 KB)

Getuigenissen

Hoe reageer je als een dokter je vertelt dat je ongeneeslijk ziek bent? Johan was eerst kapot van het nieuws. Maar hij besloot om door te zetten, te blijven vooruitgaan, om contact te houden met alle mensen om hem. Deze positieve benadering helpt hem om te blijven volhouden.Lees verder