-Baarmoederhalskankerpreventie : of uitstrijkjes blijven aangewezenzelfs na vaccinatie Niews 06-12-08
-Opsporingsprojecten darmkanker in België Nieuws 03-12-08
-Pesticiden in voeding gevaar voor kanker? Nieuws 27-10-08
-Opsporing voor darmkanker: wat nieuws? Nieuws 22-10-08
-Vitamine D en calcium: partners tegen darmkanker? Nieuws 15-10-08
-Overgewicht : risicofactor voor kanker Nieuws 14-09-08
-Overgewicht niet altijd ongezond ?! Nieuws 05-09-08
-Baarmoederhalskanker: vaccineren of opsporen? Nieuws 14-08-08
-Borstzelfonderzoek : wel of niet? Nieuws 28-07-08
-Wijn tegen longkanker ?! Nieuws 24-07-08
-Wetenschappers waarschuwen voor de gevaren van GSM’s Nieuws 20-06-08
-Combinatie vis en spinazie kankerverwekkend? Nieuws 05-06-08
-De Coca Cola Company haalt E211 uit al haar producten Nieuws 04-06-08
-Borstkankers: chemische producten als schuldigen? Nieuws 08-04-08
-Baarmoederhalskanker: een uitstrijkje om de drie jaar volstaat Nieuws 05-03-08
-Nieuwe opsporingstest voor prostaatkanker ? Nieuws 03-03-08
-Leukemie bij kinderen: ontdekking van nieuwe precancereuze cellen Nieuws 26-01-08
-Opgelet voor vermageringsproducten! Nieuws 23-01-08
Baarmoederhalskankerpreventie : of uitstrijkjes blijven aangewezenzelfs na vaccinatie
Niews 06-12-08
In de voorbije weken stond in enkele kranten te lezen dat Nederlandse huisartsen tegen het baarmoederhalsvaccin zouden zijn, omdat dat volgens hen zou leiden tot meer doden.
Vaccinatie zou slechts voor 70% doeltreffend zijn, waardoor een aantal vrouwen een ernstig risico zouden lopen indien ze door een vals gevoel van veiligheid, een uitstrijkje achterwege zouden laten.
Volgens professor Van Damme van het vaccinatiecentrum van de Universiteit van Antwerpen is vaccinatie tegen baarmoederhalskanker absoluut zinvol. Studies in Scandinavië hebben aangetoond dat vrouwen die kiezen voor vaccinatie veel meer geneigd zijn om aan preventie te doen.
Met de uitstrijkjes alleen missen we vandaag nog altijd 40 %.Een aantal vrouwen laat zich te veel controleren, en andere groepen helemaal nooit.
Vaccineren is volgens de professor nodig om het aantal gevallen van baarmoederhalskanker te doen dalen.
Volgens Professor Poppe van het Universitair ziekenhuis te Leuven, is er nood aan een goede opvolging van de gevaccineerde meisjes na vaccinatie: vanaf de leeftijd van 25 moet er om de 3 jaar een uitstrijkje gebeuren. Hij vindt dat een nieuwe informatiecampagne nodig is om duidelijk te maken dat opvolging noodzakelijk blijft, ook na vaccinatie.
De vereniging van gynaecologen pleit ervoor de vaccinatie op te nemen in het medische programma van middelbare scholen, zodat veel meer meisjes zouden bereikt worden.
Volgens hem kan het vaccin, mits een goede opvolging, veel mensenlevens redden.
Bronnen : Belga, 20-11-08; Het Laatste Nieuws, 21-11-08; Het Nieuwsblad, 21-11-08; Artsenkrant, 25-11-08; Onco, 01-11-08; Le Soir, 21-11-08; La Dernière Heure, 21-11-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Het nieuwe vaccin betekent niet het einde van de uitstrijkjes. Hoewel vaccinatie het risico op baarmoederhalskanker met 70% verlaagt, biedt ze geen absolute bescherming. Sommige minder frequente vormen van papillomavirussen zijn momenteel nog niet gedekt door vaccinatie. Bovendien weten we nog niet hoe lang dit vaccin bescherming zal bieden. Vandaar het blijvend belang van screening door middel van een “uitstrijkje”.
Opsporingsprojecten darmkanker in België
Nieuws 03-12-08
Zowel in Nederlandstalig als Franstalig België worden projecten georganiseerd om de opsporing van kanker van de dikkedarm te promoten. In Vlaanderen gaat dergelijk project van start in 3 gemeenten: Schilde, Vosselaar en Borgerhout.
Bronnen: Belga, 18-11-08; Artsenkrant, 18-11-08; De Morgen, 19-11-08; Metro, 19-11-08; La Capitale, 18-11-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Volgens de aanbevelingen van de Europese Code tegen Kanker (die trouwens al dateren van 2003) dient elke man en vrouw vanaf 50 jaar zich regelmatig te laten screenen voor kanker van de dikkedarm. Deze kanker is immers een van de meest voorkomende vormen van kanker in Europa. In België staat dikkedarmkanker op de tweede plaats bij vrouwen (13,3 % van alle kankers; 3 408 gevallen in 2005) en op de derde plaats bij mannen (13,1% of 4 111 gevallen in 2005). Er zijn een aantal mogelijkheden voor deze screening: coloscopie, CT-scan virtuele coloscopie of opsporen van microscopisch bloed in de stoelgang. Deze laatste test wordt in het proefproject in Vlaanderen aangewend. Men heeft gekozen voor de iFOBT test (immunochemische methode) die nauwkeuriger is en waarvoor slechts 1 staal stoelang nodig is in plaats van 3 voor de gFOBT test (met guaiac). In de proefgemeenten zal de helft van de bevolking tussen 50 en 75 jaar de test opgestuurd krijgen met de post en de andere helft krijgt de test via de huisarts om na te gaan of er verschil is tussen beide groepen wat betreft respons en kwaliteit van de stalen. De bedoeling is door vroegtijdige diagnose de sterfte te doen dalen met 15 tot 20 % en de behandeling minder ingrijpend te moeten maken. Indien de test geen bloed in de stoelgang aantoont (negatief resultaat), wordt aanbevolen deze test om de 2 jaar te herhalen. Indien er wel bloed wordt gevonden (positief resultaat), is een coloscopie nodig. Hierbij dient opgemerkt dat niet iedereen met een positieve test darmkanker heeft want er zijn nog andere mogelijke oorzaken voor bloed in de ontlasting zoals aambeien, darmontsteking,… Dit proefproject loopt tot 31/10/09 om na te gaan of dit project op een haalbare manier kan veralgemeend worden in Vlaanderen.
In Franstalig België zullen meer dan 1,1 miljoen mensen tussen 50 en 74 jaar vanaf maart 2009 een brief krijgen om bij hun huisarts een gratis testkit te halen en dit om de 2 jaar. Mensen met een verhoogd risico (familiaal voorkomen van darmkanker, chronische darmontsteking) zullen worden uitgenodigd voor een coloscopie. Dat is ongeveer 20 % van de bevolking. De overige 80 % krijgen de test om microscopisch bloed in de stoelgang op te sporen waarvoor 3 stalen van verschillende ontlastingen nodig zijn. De testkit met de 3 stalen wordt dan via de post opgestuurd. Het resultaat wordt verzonden naar de huisarts en bij een positief resultaat ook naar de patiënt.
Pesticiden in voeding gevaar voor kanker?
Nieuws 27-10-08
Het Europese Pesticide Action Network (PAN)* waarschuwt voor zorgwekkende concentraties pesticiden in groenten, fruit en granen. Dit blijkt uit een rapport van de Europese Unie. Europese groenten, fruit en granen zouden 20 % meer pesticiden bevatten dan vijf jaar geleden. Vijf van de meest gebruikte pesticiden in de voedingsindustrie worden als kankerverwekkend bestempeld of kunnen het hormonale systeem van de mens verstoren. Uit de geanalyseerde stalen bleek dat 23 verschillende soorten pesticiden in dermate hoge concentraties aanwezig waren, dat ze een gezondheidsriscio inhouden.
* Europees actienetwerk rond pesticiden
Bron: Pesticide Action Network Europe, 15-10-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Er bestaan inderdaad studies die een kankerverwekkend effect suggereren voor bepaalde pesticiden. Een inschatting van het risico wordt echter bemoeilijkt door een aantal factoren.
Als een bepaald pesticide kanker veroorzaakt, is dat op lange termijn, bijvoorbeeld na 15 tot 20 jaar, waardoor het aanduiden van een oorzakelijk verband moeilijk is.
Onderzoek naar het effect van de combinatie van pesticiden is dus niet eenvoudig. Mogelijk houdt bovendien de aanwezigheid van meerdere pesticiden tegelijk in de voeding een groter risico in, dan gebruik van slechts één pesticide.
Op Europees niveau worden niettemin bij wet maximale concentraties aan pesticiden in de voeding opgelegd. Als binnen Europa in een beperkt aantal steekproeven deze normen worden overschreden, blijkt het probleem ongeveer dubbel zo groot buiten Europa.
Doordat er zoveel verschillende soorten pesticiden in de voeding worden gebruikt, is variatie van groenten, fruit en graanproducten een preventie. Zo vermijdt u (te) hoge concentraties van een bepaald pesticide. Variatie aan groenten en fruit is optimaal als u de kleuren afwisselt en steeds voor seizoensproducten kiest. Verder kan ook wassen en schillen de concentratie aan pesticiden verlagen. En vergeet ook niet de optie van biogroenten en -fruit.
Klik hier om meer te lezen over pesticiden en kanker
Klik hier om meer te lezen over pesticiden en kinderen
Opsporing voor darmkanker: wat nieuws?
Nieuws 22-10-08
Volgens Amerikaanse onderzoekers zou de virtuele colonoscopie door middel van CT-scan voldoende betrouwbaar zijn om darmpoliepen op te sporen en veel gevoeliger dan methoden zoals opsporen van bloed in de stoelgang en de sigmoidoscopie (endoscopie van het linker deel van de dikkedarm).
Bronnen: Artsenkrant, 23-09-08; New England Journal of Medicine 2008;359:1207-17, 1218-24&1255-7
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
De virtuele colonoscopie door middel van CT-scan biedt het voordeel dat dit onderzoek minder ingrijpend en minder hinderlijk is dan de echte colonoscopie door middel van een endoscoop (soepele tube die via de aars in de dikke darm wordt ingebracht). Ook is er geen risico op perforatie van de darm, wat met de endoscopie (gelukkig heel zeldzaam) wel eens kan voorkomen.
Maar er zijn ook nadelen aan de CT-scan virtuele colonoscopie. Voor het onderzoek is net zoals bij de endoscopie een onaangename voorbereiding nodig om de darm te ledigen; tijdens het onderzoek is het inblazen van lucht in de darm onaangenaam en achteraf is de evacuatie van die lucht eveneens hinderlijk. Ook het feit dat er in ongeveer 17 % van de gevallen een beeld van een of meerdere poliepen wordt vastgesteld terwijl er in werkelijkheid slechts 1 van de 4 van die mensen een poliep hebben is een nadeel. Soms worden er afwijkingen buiten de darm vastgesteld die bij 16 % van die mensen bijkomende onderzoeken vergen waarbij dan afwijkingen worden gevonden die echter vaak niet kunnen worden behandeld (met uitzondering van aneurysma van de aorta, dit is een uitzetting van de wand van de grote buikslagader met gevaar van scheur). Daarnaast dient rekening gehouden met het feit dat indien er een afwijking van de dikkedarm wordt gevonden er achteraf toch nog een colonoscopie dient uitgevoerd om een biopsie (staal van het weefsel) te nemen of om de poliep te verwijderen.
De stralingsdosis voor 1 CT-onderzoek is weliswaar aanvaardbaar maar die dosis loopt wel op als men het onderzoek om de 5 jaar uitvoert. Bovendien kunnen bepaalde platte of ingevallen gezwellen door de CT-scan virtuele colonoscopie worden miskend.
Ook de kostprijs van deze scan is relatief hoog.
Een ander probleem is hoe frequent een opsporingsonderzoek voor darmkanker dient uitgevoerd te worden. Volgens een recent onderzoek zou volgens Amerikaanse onderzoekers het risico op darmkanker bij mensen die bij een eerste colonoscopie geen colorectale kanker hadden na 5 jaar zeer gering zijn (2,4 op 1000 mensen na 5 jaar). Het risico op een gevorderd adenoom (goedaardig gezwel dat kwaadaardig kan ontaarden) is dan eveneens gering maar wel iets groter voor mannen dan vrouwen. Daarom wordt in de Amerikaanse richtlijnen aanbevolen een opsporingsonderzoek te doen om de 10 jaar bij mensen bij wie de colonoscopie normaal was en de virtuele CT-colonoscopie is een van de aanbevolen opsporingsonderzoeken.
Vitamine D en calcium: partners tegen darmkanker?
Nieuws 15-10-08
Verschillende mineralen en vitamines zijn sinds jaren een van de studie-onderwerpen in voeding en kankerpreventie. Zo zou de dagelijks aanbevolen calciuminname het risico op dikkedarmkanker kunnen helpen beperken. Analoge vaststellingen gebeurden voor vitamine D. En er is meer: voldoende calcium- en vitamine D-inname zouden vooral samen sterk staan in de strijd tegen dikkedarmkanker...
Bron: De Huisarts, 02-10-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Wetenschappelijke onderzoeksresultaten suggereren verbanden tussen voeding en darmkanker in twee domeinen.
Enerzijds zouden factoren als een te hoge consumptie van rood vlees en vleeswaren, overmatig alcoholgebruik en overgewicht het risico kunnen doen toenemen.
Anderzijds zijn er factoren die net bescherming kunnen helpen bieden. Dit zouden - naast calcium en melkproducten - ook voldoende lichaamsbeweging, vezelrijke voeding en look zijn. Wat vitamine D betreft, zijn er inderdaad aanwijzingen in dezelfde richting, maar bijkomend onderzoek is hier nog nodig.
Blijkbaar vindt het oude gezegde ‘het geheel is meer dan de som der delen’ ook hier z’n toepassing. Het effect van voldoende calciuminname bij de bescherming tegen dikkedarmkanker, zou versterkt worden door voldoende vitamine D inname, en omgekeerd.
Dat maakt het de wetenschap er niet makkelijker op: niet alleen precieze aanbevelingen naar consumptie van voedingsstoffen moeten geformuleerd worden, maar ook moeten interacties tussen verschillende voedingsstoffen onderling nog verder worden geanalyseerd. Een uitdaging voor de wetenschappers in dit domein!
Klik hier om meer te lezen over voeding in kankerpreventie:
Overgewicht : risicofactor voor kanker
Nieuws 14-09-08
In een vorig bericht werd gesteld dat licht overgewicht eerder gunstig zou zijn maar nu blijkt uit een onderzoek in het British Journal of Cancer dat het risico op bepaalde soorten kanker toeneemt met elke halve kilo overgewicht. Door te vermageren daalt het risico dan weer overeenkomstig.
Bronnen : Belga, 07-09-08; Het Belang van Limburg, 08-09-08; De Morgen,08-09-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Uit een wereldwijde analyse is een verband gebleken tussen overgewicht en de volgende soorten kanker: borst, nier, dikke darm, baarmoeder en prostaat Het is al langer geweten dat overgewicht een risicofactor is voor borstkanker bij vrouwen na de menopauze en in deze analyse wordt dat bevestigd. Het risico op borstkanker neemt bij die vrouwen zelfs toe met 5 % voor elke 5 kilo die de vrouw teveel weegt. Door te vermageren daalt het gehalte aan oestrogenen (soort vrouwelijke hormonen) in het lichaam en daardoor ook de kans op borstkanker. Bij de veel zeldzamer voorkomende gevallen van borstkanker voor de menopauze blijkt volgens de tot heden beschikbare epidemiologische studies overgewicht eigenaardig genoeg eerder beschermend te werken. Borstkanker voor de menopauze is eigenlijk een aandoening die verschillend is van borstkanker na de menopauze en wordt in de regel ook anders behandeld. In ieder geval zijn er meer redenen om overgewicht te vermijden ook bij vrouwen voor de menopauze.
Nog maar eens een reden te meer om te zorgen voor een gezonde evenwichtige voeding in combinatie met regelmatige fysieke activiteit.
Overgewicht niet altijd ongezond !
Nieuws 05-09-08
Verschillende recente studies tonen aan dat een licht overgewicht een aantal gezondheidsvoordelen en een lagere sterfte zou bieden dan een normaal gewicht, zo meldt het weekblad De Huisarts. De bescherming zou vooral te wijten zijn aan een hogere weerstand, een lager aantal heupfracturen en zelfdodingen en een lagere sterfte door long- en hart- en vaatziekten. Dienen de begrippen ‘ overgewicht ’ en ‘ obesitas ’ opnieuw gedefinieerd te worden? Bron:
De Huisarts, 04-09-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Algemeen wordt het het risico van overgewicht op de gezondheid geëvalueerd door middel van de Body Mass Index of BMI. Die kan u zelf berekenen door uw gewicht (in kg) te delen door het kwadraat van uw lengte (in m²). Iemand met een BMI lager dan 18,5 weegt te weinig. Wie een BMI heeft hoger dan 25 weegt teveel.
Deze grenzen worden nu in vraag gesteld: een BMI tot 30 zou staan voor een gezond gewicht, en zelfs bepaalde gezondheidsvoordelen hebben.
Vergeten we echter niet dat ook de buikomtrek telt, onafhankelijk van de BMI omdat vooral het buikvet schadelijk is voor de gezondheid. Een te grote buikomtrek heeft sowieso een verhoogd risico op suikerziekte en te hoog vet- en cholesterolgehalte in het bloed. Bij vrouwen is dit vanaf 88 cm, bij mannen vanaf 94 cm.
En laten we ook andere ziekten niet vergeten, zoals rug- en gewrichtsproblemen en bepaalde soorten kanker, waar een BMI boven 25 wél een verhoogd risico kan inhouden.
Het toonaangevende Wereld Kanker Onderzoeksfonds (WKO) geeft in haar recente rapport tien aanbevelingen rond de rol van voeding en beweging in kankerpreventie. Opvallend is dat de eerste drie uit het lijstje als prioritair worden bestempeld, en allen te maken hebben met overgewicht. Overgewicht staat dus op één, te verklaren door de rol die het blijkt te kunnen spelen bij het ontstaan van uiteenlopende kankersoorten.
Voorlopig blijft dan ook algemeen – ook door de auteurs van het artikel in De Huisarts – aangeraden BMI 25 als maximum te beschouwen. Het WKO geeft volgende praktische tips:
Wees zo slank mogelijk binnen de normale range van lichaamsgewicht:
• Zorg ervoor dat het lichaamsgewicht tijdens de kinderjaren en de adolescentie toeneemt tot de ondergrens van de normale range van BMI op 21-jarige leeftijd.
• Houd het lichaamsgewicht binnen de normale range vanaf 21 jaar.
• Voorkom gewichtstoename en toename van de middelomtrek gedurende de volwassenheid.
Wees lichamelijk actief als onderdeel van het dagelijkse leven:
• Wees iedere dag minstens 30 minuten matig lichamelijk actief, gelijk aan stevig wandelen.
• Wanneer de conditie verbetert, stel tot doel om elke dag 60 minuten of meer matig intensief, of elke dag 30 minuten of meer intensief, te bewegen.
• Beperk zittende gewoontes, zoals televisie kijken.
Beperk de consumptie van voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid en vermijd suikerrijke dranken:
• Consumeer zo min mogelijk voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid (>250 kcal per 100g).
• Vermijd suikerrijke dranken.
• Als u al ‘fastfood’ eet, eet het dan zo min mogelijk.
Baarmoederhalskanker: vaccineren of opsporen?
Nieuws 14-08-08
Twee recent verschenen artikels in de Nederlandstalige pers stellen opnieuw de vraag naar vaccinatie en opsporing van baarmoederhalskanker.
In ?De Standaard? van 22 juli betreuren verschillende universitairen van de KU Leuven en van het Vaccin & Infectieziekten Instituut van de UA de vertraging in de organisatie van systematische vaccinatie van jonge meisjes. Ze benadrukken ook de noodzaak van voorafgaand overleg met de farmaceutische sector om de prijs van het vaccin te verlagen.
Luc Bonneux van zijn kant pleit in De Tijd van 30 juli vanuit strikt economisch standpunt voor het stopzetten van de opsporing van baarmoederhalskanker ten voordele van vaccinatie.
Bronnen : De Standaard, 22-07-08; De Tijd, 30-07-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Zeker over gezondheid zou eensgezindheid moeten bestaan en toch tonen deze twee artikels aan dat, zelfs in ons kleine landje, niets veilig is voor polemiek.
Hieronder nog enkele voorbeelden.
Inzake preventieve vaccins:
- Ja, vaccinatie verlaagt het risico op baarmoederhalskanker gevoelig en moet dus worden toegediend aan alle jonge meisjes.
- Ja, het is nodig dat de overheden hun acties coördineren om het vaccin aan de beste prijs te krijgen en vaccinatie op een systematische manier te organiseren.
Inzake opsporing:
- Nee, de organisatie van de opsporing van baarmoederhalskanker verloopt momenteel niet ideaal in ons land (teveel uitstrijkjes bij sommige vrouwen, te weinig of geen bij andere).
- Nee, vaccinatie betekent niet dat opsporing niet meer nodig is, vermits het vaccin geen 100 % bescherming biedt.
In beide gevallen is het sleutelwoord ?organisatie? en het is op dat vlak dat er inspanningen zouden moeten gebeuren.
Borstzelfonderzoek : wel of niet?
Nieuws 28-07-08
Uit een Deens epidemiologisch onderzoek blijkt dat maandelijkse controle door vrouwen van hun borsten niet leidt tot een daling van de sterfte ten gevolge van kanker. De zelfcontrole zou echter wel aanleiding geven tot meer bezoeken aan de huisarts. In Nederland werden als gevolg van deze studie alle brochures over zelfonderzoek van de borsten door de Nederlandse Stichting KWF Kankerbestrijding weggehaald.
Bron: Het Laatste Nieuws, 22-07-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Het is al langer geweten dat zelfonderzoek van de borsten zeker geen vervanging is van de mammografische screening van de borsten (om de 2 jaar uitgevoerd bij vrouwen tussen 50 en 69 jaar; of frequenter en/of op jongere leeftijd naargelang het advies van de behandelende arts). Op de mammografie kunnen immers letsels worden waargenomen die nog niet kunnen worden gevoeld of gezien met het oog (inspectie). De inspectie van de borsten (dus het bekijken voor een spiegel) is trouwens belangrijker dan het voelen (palpatie). Betekent dit nu dat aan alle vrouwen dient afgeraden om zelfonderzoek toe te passen? Neen, maar een slecht uitgevoerd zelfonderzoek is zeker af te raden want dat geeft een vals gevoel van veiligheid. Ook dient beklemtoond dat zelfonderzoek nooit de mammogafische screening kan vervangen. In de praktijk bespreekt elke vrouw best met haar behandelende arts (gynaecoloog of huisarts) of hij / ze meent dat zij wel of niet een zelfonderzoek dient uit te voeren. Indien de arts adviseert dit wel te doen, dient de vrouw te vragen goed uit te leggen en te demonstreren op welke manier zij dit dan moet doen.
Wijn tegen longkanker ?!
Nieuws 24-07-08
De consumptie van rode wijn zou het risico op longkanker verlagen met 13%. Dit zijn resultaten van een vergelijking van de voedings- en drinkgewoonten van mensen met en zonder longkanker in Spanje1. De alcoholconsumptie was voor beide groepen even groot, maar mensen zonder longkanker bleken vaker rode wijn te drinken. De aanwezigheid van anti-oxidantia als resveratrol en tannines, zou het beschermende effect verklaren, aldus de onderzoekers.
Bron: Health and Food, 01-07-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Niet alleen deze Spaanse onderzoekers, maar ook Californische collega's² kwamen al tot hetzelfde besluit.
Tot op heden is er echter onvoldoende bewijsmateriaal dat alcohol een beschermende werking zou bieden tegen bepaalde kankers, ook als het gaat om longkanker. Bijkomend onderzoek is dus nodig, zo verklaren trouwens eveneens de betrokken onderzoekers.
Van anti-oxidantia, zoals resveratrol en tannines die aanwezig zijn in rode wijn, werd wel al een beschermend effect aangetoond, zowel naar bescherming tegen kanker als hart- en vaatziekten toe. Betekent dit dus dat meer rode wijn drinken weleens heilzaam zou zijn? Het tegendeel is waar...
Er is immers overtuigend bewijs dat alcohol het risico op bepaalde kankertypes verhoogt. Dit is zo voor kanker in de mond, keelholte, strottenhoofd, en slokdarm, evenals voor borstkanker bij vrouwen en darmkanker bij mannen.
Alcoholische dranken verhogen verder mogelijk ook de kans op darmkanker bij vrouwen en -door het veroorzaken van levercirrose - de kans op leverkanker.
Ook hier luidt dus de boodschap dat overdaad altijd schaadt. Om kankers te voorkomen, kunt u beter helemaal geen alcohol drinken. Als u al drinkt, lijkt het aanvaardbaar om het drinken van alcoholische dranken te beperken tot twee consumpties per dag voor mannen en één voor vrouwen en 65-plussers. Rode wijn is in dit geval dan de beste keuze.
Bepaalde groepen vallen echter buiten deze aanbeveling, zoals:
„X vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker
„X personen jonger dan 21 jaar
„X vrouwen die zwanger proberen te geraken, zwanger zijn of borstvoeding geven
„X personen met bepaalde aandoeningen zoals een maagzweer
„X personen die bepaalde medicatie nemen
„X personen die nog moeten rijden
„X personen die herstellen van een alcoholverslaving
Deze mensen drinken beter helemaal geen alcohol.
De heilzame anti-oxidantia uit rode wijn zijn bovendien ook elders aanwezig in de voeding, zoals in thee, noten (bv. pindanoten), groenten (bv. avocado) en fruit (bv. bepaalde bessen, frambozen). Tot slot nog een tip: varieer zowel in keuze van soort als kleur van groenten en fruit: dat biedt u het hele jaar door een waaier van anti-oxidantia!
________________________________________
1 Ruano-Ravina A., Figueiras A, Barros-Dios JM; Type of wine and risk of lung cancer: a case-control study in Spain; Thorax 2004;59:981-985.
² Chao C.; Associations between beer, wine, and liquor consumption and lung cancer risk: a meta-analysis; Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev. 2007; 16(11): 2436-47.
Wetenschappers waarschuwen voor de gevaren van GSM's
Nieuws 20-06-08
Op 15 juni hebben twintig internationale wetenschappers een waarschuwing gelanceerd voor de mogelijke gevaren van GSM's.
Ze sluiten hun oproep af met 10 aanbevelingen, die als volgt vallen samen te vatten: houd uw GSM zo ver mogelijk van u en beperk het telefoneren.
Bronnen: Belga, 15-06-08, Het laatste nieuws, 15-06-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Het toenemende GSM-gebruik doet vragen rijzen over de mogelijke gevolgen van die golven op onze gezondheid.
Er lopen tal van epidemiologische onderzoeken om duidelijkheid te scheppen in deze problematiek. De voornaamste daarvan, gecoördineerd door het IARC (International Agency for Research on Cancer), is gestart in 1999-2000 en loopt nog steeds. Dit internationale onderzoek, INTERPHONE genoemd, is een samenwerking tussen vijftien landen en de voorlopige resultaten zijn intussen gepubliceerd. Een verslag (in het Engels) kunt u vinden op: http://iarc.fr/ENG/Units/RCA4.php).
Het doel van dit grote onderzoek is het eventuele verband analyseren tussen het gebruik van de GSM en de frequentie van hersengezwellen (van gliacellen en hersenvliescellen), speekselkliergezwellen en gezwellen aan de gehoorzenuwen. Dat zijn immers de organen of zones die het meest staan blootgesteld aan GSM-stralingen.
De eerste resultaten zijn allesbehalve geruststellend. Ze lijken te wijzen op een verhoging van het risico op hersenvliesgezwellen en gezwellen van de gehoorzenuwen bij intens en langdurig gebruik (meer dan 10 jaar). Voor gezwellen van de speekselklieren bestaan er geen bewijzen voor een verhoogd risico. Bij gliomen geldt dezelfde vaststelling.
Heel wat wetenschappers zijn het erover eens dat voorzichtigheid geboden is, ook al bestaan er (nog) geen formele bewijzen voor dat gevaar. Dat betekent niet dat GSM's van vandaag op morgen verboden zullen worden, maar het is wel duidelijk dat er maatregelen nodig zijn. We staan dan ook achter de volgende aanbevelingen:
- geen GSM laten gebruiken aan kinderen jonger dan 12 (behalve in noodgevallen);
- korte gesprekken en bij voorkeur SMS gebruiken;
- niet bellen in een rijdend voertuig (het vermogen dat de GSM dan uitstraalt om de dichtstbijzijnde antenne te zoeken is dan heel groot);
- het toestel niet te dicht bij het oor houden wanneer het oproepnummer wordt gebeld;
- de GSM niet op u dragen, zelfs niet in waaktoestand (gemiddeld gebeurt er immers om de 5 minuten een geo-localisatie).
De vele GSM-adepten zullen hun gedrag dus grondig moeten aanpassen!
Combinatie vis en spinazie kankerverwekkend?
Nieuws 05-06-08
Het is niet de eerste keer dat beroering ontstaat rond het mogelijk kankerverwekkend effect van vis en spinazie, door het hoge gehalte aan nitrosamines. Onlangs leidde dit in Nederland tot heel wat verwarring.
Bron: Evita, 01-06-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Nitraten en nitrieten zijn moleculen die van nature aanwezig zijn in ons leefmilieu (water, lucht, bodem) en in onze voeding. Het merendeel (85 %) van de nitraten die we opnemen, zit in groenten als bieten, selder, sla, radijzen en spinazie. Zodra ze opgenomen zijn, worden 5 tot 8 % van de nitraten omgezet in nitrieten door het contact met bacteriën in de mond en de maag. Nitrieten kunnen reageren op bepaalde proteïnes (of amines) in het voedsel (kaas, vlees of vis) om nitrosamines te vormen. Die nitrosamines kunnen kanker veroorzaken.
In het verleden schermden sommige onderzoeken met de hypothese dat nitrosamines het ontstaan van maagkanker zouden kunnen bevorderen. Tot op heden is dit echter nog niet bevestigd. Bepaalde wetenschappers denken dat, wanneer het voedsel in het spijsverteringssysteem terechtkomt, de zuurtegraad van de maag de vorming van nitrosamines in de weg staat.
Nitrosamines komen echter niet alleen voor in voeding (tabak, cosmetica, beroepsmatige blootstelling), en ook niet alleen in de vis-spinaziecombinatie. Ze worden in de voeding op meerdere manieren gevormd door verbinding van nitraten/nitrieten met eiwitten, vooral bij hoge temperaturen, zoals bij frituren of bakken.
Het nitraatgehalte van spinazie kan bovendien nogal eens schommelen. Dat is vooral het geval tijdens de wintermaanden, wanneer ze in serres gekweekt wordt. Koop dus liever verse spinazie tijdens het spinazieseizoen. Dat loopt van maart tot oktober. Vermijd ook om reeds gekookte spinazie lang en langzaam op te warmen. Dat bevordert immers de vorming van nitrieten.
In het algemeen eet u uit voorzorg best niet te vaak een mengeling van nitraatrijk voedsel (winterspinazie, bieten, selder, sla, ?) en proteïnen (vis, vlees, zuivelproducten, ?).
De Coca Cola Company haalt E211 uit al haar producten
Nieuws 04-06-08
Tegen augustus 2008 zal wereldwijd geen enkele Cola light of Cola zero nog het additief E211 bevatten. Tegen eind 2008 zullen ook de andere producten van de Coca Cola Company vrij zijn van E211. Reden is ondermeer dat het ons DNA zou beschadigen en bij kinderen hyperactiviteit veroorzaken.
Bronnen: Het Nieuwsblad, 26-05-08; De Morgen, 26-05-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
E211 of natriumbenzoaat is een additief dat in de voedingsindustrie als bewaarmiddel wordt gebruikt. Het werd tot op vandaag in Europa bij wet toegelaten, zolang de concentratie ervan de vastgelegde maximumwaarde niet overstijgt.
De aanwezigheid van E211 lijkt nu vooral een probleem in aanwezigheid van bepaalde andere stoffen. Zo zou de gelijktijdige aanwezigheid met bepaalde kleurstoffen hyperactiviteit bij kinderen veroorzaken en zou bij buitensporig alcoholgebruik het DNA (chemische stoffen die deel uitmaken van het genetisch materiaal van de cellen) aangetast worden en tot ziekte (ondermeer de ziekte van Parkinson) leiden.
In combinatie met vitamine C zou E211 benzeen kunnen vormen. De relatie tussen hoge doses benzeen en bepaalde kankertypes werd reeds aangetoond in wetenschappelijk onderzoek. Het gaat dan vooral om een veel grotere blootstelling, gelinkt aan zeer specifieke beroepscategorieën. Bovendien ligt ook de hoeveelheid benzeen die we dagelijks te verwerken krijgen door luchtvervuiling ook veel hoger dan in de voeding.
Meer onderzoek is nodig om deze aanwijzingen te bevestigen en waar nodig de wetgeving bij te sturen. De Coca Cola Company beslist zelf om het additief preventief te weren. Voorlopig verandert Europa de bestaande wet niet en is er tot nader orde geen risico, op voorwaarde dat de toepassing van de wet gerespecteerd wordt door de voedingsindustrie.
Dit toont nog maar eens aan hoe complex onze chemische leefomgeving wel is. Het volstaat inderdaad niet om de onschuld van elke stof afzonderlijk te testen. Men moet ook rekening houden met alle mogelijke reacties tussen de verschillende producten. Rekening houdende met het gigantische aantal natuurlijke of kunstmatige chemische stoffen in ons leefmilieu, zorgt dat gegeven vaak voor hoofdbrekens?
Borstkankers: chemische producten als schuldigen?
Nieuws 08-04-08
Een groep onderzoekers heeft in het Europees Parlement een rapport voorgesteld dat een groot aantal chemische producten aanwijst als oorzaak voor de stijging van het aantal borstkankers in de ontwikkelde landen.
Bronnen: La Capitale, 03-04-08 ; Het Laatste Nieuws, 03-04-08 ; De Morgen, 03-04-08 ; De Standaard, 03-04-08 ; Gazet van Antwerpen, 03-04-08 ; Het Nieuwsblad, 03-04-08 ; Metro, 03-04-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Andreas Kortenkamp, verantwoordelijke van de afdeling toxicologie aan de Universiteit van Londen, voert al jaren onderzoek naar de rol van het leefmilieu in de stijging van het aantal kankergevallen in de meeste ontwikkelde landen. Begin april heeft hij over dat onderwerp een rapport voorgesteld aan de Europese afgevaardigden. Het onderzoek draagt als titel: ?Breast cancer and exposure to hormonally active chemicals : an appraisal of the scientific evidence?.
De auteur legt vooral de nadruk op de nefaste rol die bepaalde chemische stoffen (ook wel ?endocriene disruptoren?) zouden spelen in het ontstaan van borstkanker. De hypothese is niet nieuw en al bestudeerd door verschillende groepen van onderzoekers.
Waarover gaat het hier precies? Endocriene disruptoren zijn chemische stoffen van natuurlijke of kunstmatige oorsprong, die kunnen interfereren met de aanmaak, de opslag, het transport (in het lichaam), de stofwisseling, de vasthechting, de werking of de eliminatie van natuurlijke hormonen. Ze worden geacht de werking van een gedeelte van het endocriene systeem te wijzigen en nefaste gevolgen te veroorzaken voor de bevolking. De wetenschappers verdenken hen er dan ook van om een rol te spelen in de stijging van het aantal teelbalkankers, de dalende kwaliteit van het sperma en de stijging van het aantal borstkankers.
Onder de verdachte producten zien we onder andere DDT, PCB's, dioxine, bifenol A, ftalaten, nonylfenol enzovoort. Deze lijst is verre van volledig... en daar ligt nu net de kern van het probleem, want men is er zich tegenwoordig goed van bewust dat deze stoffen zowat alomtegenwoordig zijn in ons leefmilieu.
Toch mogen we niet uit het oog verliezen dat de oorzaken van kanker, en in het bijzonder van borstkanker, nog niet duidelijk geïdentificeerd zijn. De ?machinerie? is heel complex en wellicht spelen verschillende biologische mechanismen een rol. Het is mogelijk dat de endocriene disruptoren een rol spelen. Een oorzakelijk verband is echter moeilijk aan te tonen omwille van de vele mogelijke bronnen van blootstelling. We mogen ook niet vergeten rekening te houden met de periodes en duur van blootstelling (in de baarmoeder, kindertijd, puberteit, voor of na de menopauze).
Het rapport van Andreas Kortenkamp wil zeker geen golf van paniek veroorzaken bij de bevolking, maar predikt wel voor waakzaamheid en meer toxicologische onderzoeken bij het op de markt brengen van nieuwe chemische stoffen.
We kunnen ons daar alleen maar bij aansluiten!
Baarmoederhalskanker: een uitstrijkje om de drie jaar volstaat
Nieuws 05-03-08
Opsporing van baarmoederhalskanker moet niet noodzakelijk elk jaar gebeuren. Dat blijkt uit de conclusies van een Europees rapport, opgesteld onder leiding van professor Marc Arbyn, coördinator van de Eenheid Kankerepidemiologie van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid in Brussel.
Bronnen: Belga : 27-02-08 ; La Libre Belgique : 28-02-08 ; La Dernière Heure, 28-02-08 ; Vers l'Avenir, 28-02-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Het rapport toont het belang aan van opsporing om baarmoederhalskanker te voorkomen. Momenteel is het aantal vrouwen, dat een uitstrijkje laat nemen, te laag in heel wat Europese landen. Zo kiest in België amper 59% van het doelpubliek voor een uitstrijkje. De vrouwen die de test wel laten uitvoeren, doen dat echter te vaak, meestal een keer per jaar. Professor Marc Arbyn neemt het gezondheidsbeleid in de Scandinavische landen als voorbeeld. Hij legt uit dat het ?niet de kwantiteit, maar wel de dekking van de opsporing is, die moet toelaten om het aantal gevallen van baarmoederhalskanker te doen dalen?. Idealiter zou de Belgische overheid alle vrouwen tussen 25 en 65 moeten aansporen om elke drie à vijf jaar een uitstrijkje te laten nemen.
De Stichting tegen Kanker deelt dat standpunt en stelt voor om vrouwen een uitstrijkje te laten ondergaan van wanneer ze seksueel actief zijn en in elk geval de eerste maal tussen hun twintigste en vijfentwintigste. Na een eerste normaal uitstrijkje volgt het controle-onderzoek dan een jaar later. Als ook dat normaal blijkt te zijn, volstaan uitstrijkjes om de drie jaar tot minimum 65 jaar. Een uitstrijkje is een eenvoudige en pijnloze test, uitgevoerd door een huisarts of een gynaecoloog.
Enkel bij een abnormaal uitstrijkje dient het onderzoek op korte termijn opnieuw te gebeuren. De arts bepaalt dan het tijdstip.
Als u meer informatie wil over baarmoederhalskanker, opsporing en vaccinatie (die jonge meisjes tussen 12 en 15 sinds kort krijgen aangeboden), kunt u terecht op onze website onder de rubriek ?Medische Informatie?.
Nieuwe opsporingstest voor prostaatkanker ?
Nieuws 03-03-08
In het UZ Brussel wordt de HistoScanning onderzocht, een nieuwe methode van transrectale echografie (waarbij de sonde in de endeldarm wordt gebracht) om prostaatkanker op te sporen.
Bron : De Huisarts, 21-02-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Er bestaat tot heden toe nog geen algemeen aanvaarde methode om prostaatkanker op te sporen. Ook de bepaling van het PSA (Prostate Specific Antigen) in het bloed heeft een aantal nadelen zoals vals-positieve resultaten (verhoogd PSA zonder echte prostaatkanker) met als gevolg het uitvoeren van nodeloze biopsies. Met de HistoScanning worden echografische beelden van de prostaat met een computergestuurd systeem bewerkt zodat ook zeer kleine gezwellen worden aangetoond die anders voor het blote oog niet zichtbaar waren geweest. Dat zou niet enkel nuttig kunnen zijn voor opsporing maar ook om meer gericht biopsies af te nemen. Ook een doorbraak van het kapsel rond de prostaat wordt blijkbaar met deze methode goed aangegeven en dat is belangrijk voor de behandeling.
We dienen wel te vermelden dat deze techniek nog experimenteel is en slechts bij 29 patiënten met een reeds gediagnosticeerde prostaatkanker werd uitgetest. We moeten dus nog wachten op bevestiging van deze beloftevolle methode in een grote multicentrische studie die nu aan de gang is.
Leukemie bij kinderen: ontdekking van nieuwe precancereuze cellen
Nieuws 26-01-08
Een onderzoek bij een Britse tweeling, waarvan een kind in perfecte gezondheid verkeert en het andere leukemie heeft, heeft de cellen aan het licht gebracht, die aan de oorsprong liggen van de meest voorkomende vorm van leukemie bij kinderen.
De identificatie van deze cellen zou moeten leiden tot een beter zicht op het ontstaan van de ziekte en de oorzaken van herval... en uiteindelijk ook tot nieuwe en doeltreffender behandelingsmogelijkheden.
Bronnen: Sciences, 2008, 319, 336-339 ; Le Soir, 22-01-08 ; Het Belang Van Limburg, 21-01-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Twee Britse tweelingzussen vormen het onderwerp van dit onderzoek. In 2005, toen ze twee jaar oud waren, stelden artsen bij de kleine Olivia een acute lymfoblastische leukemie vast. Ze kreeg onmiddellijk een behandeling. Tot op heden bleef haar tweelingzus Isabella gespaard van de ziekte.
Bloedonderzoeken hebben aangetoond dat ze allebei abnormale (preleukemische) cellen in hun bloed hadden. Toch kreeg enkel Olivia leukemie. Deze preleukemische cellen zouden te wijten zijn aan een fout bij de fusie tussen twee genen (TEL en AML1). Die afwijking zou zich hebben voorgedaan tijdens de zwangerschap, maar lijkt in haar eentje onvoldoende om de ziekte te veroorzaken. Andere tests hebben inderdaad aangetoond dat er een tweede erfelijke afwijking (een ontbrekend gen) is in de stamcellen van Olivia's bloed, en niet bij haar zus. Het is deze tweede afwijking (mutatie in wetenschappelijk jargon) die de preleukemische cellen omzet naar kankercellen.
In het labo hebben de onderzoekers bloedcellen, die dezelfde mutaties hadden als bij Oliva, ingespoten bij muizen. Kort daarop kregen deze dieren leukemie. Dat betekent dus dat de tweede erfelijke mutatie van Olivia aan de preleukemische cellen toelaat om zich tot kanker te ontwikkelen.
De aard van de preleukemische cellen begrijpen, is essentieel om hun transformatie achteraf tot kankercellen te begrijpen. De auteurs van deze ontdekking hopen dat deze doorbraak zal leiden tot de ontwikkeling van vroegtijdiger behandelingen, gericht op deze populaties van precancereuze cellen.
Opgelet voor vermageringsproducten!
Nieuws 23-01-08
Bepaalde reclames hemelen regelmatig vermageringsproducten op. Dat is het geval met Detoxykall, een product dat te koop is via het Internet of via een call center. Wie het neemt, zou snel 5, 10 of 20 kg kunnen vermageren zonder inspanning en zonder op zijn voeding te moeten letten!
Vormt dat echt geen gevaar voor de gezondheid? Opletten is de boodschap! Toxicologische onderzoeken zijn volop aan de gang... en de eerste resultaten prediken extreme voorzichtigheid!
Bronnen: Gazet Van Antwerpen, 17-01-08, Metro, 17-01-08
Commentaar van de Stichting tegen Kanker
Het is niet de eerste keer dat de zogenaamde vermageringsproducten voor ongerustheid zorgen bij de bevolking. Denk maar aan de Chinese kruiden die er een aantal jaren terug voor zorgden dat een aantal Belgische patiënten in dialysecentra terecht kwamen. De vermageringsproducten, die ze hadden ingenomen, hadden hun nieren vernietigd of tot nierkanker geleid.
Is de situatie sindsdien verbeterd op het vlak van de verkoop van vermageringsproducten? Niets is minder zeker als we vaststellen hoeveel producten er momenteel beschikbaar zijn. En wat met het gebrek aan toxicologische controle op deze stoffen?
Hoe dan ook, het product dat momenteel voor ongerustheid zorgt, wordt aan verschillende tests onderworpen in een toxicologisch labo van de KU Leuven. De eerste resultaten lijken erop te wijzen dat er geen verband bestaat tussen de ingrediënten aanwezig in het product en een mogelijk vermageringseffect. Anderzijds wordt het product voorgeschreven volgens drie toenemende doses (in functie van het aantal te verliezen kilo's). Hoewel de prijs van deze doses ook stijgt... lijkt de concentratie van de ingrediënten wel dezelfde te blijven! Bij de eerste analyses zouden er ook sporen aan het licht gekomen zijn van benzeen, een kankerverwekkende stof!
In afwachting van de bevestiging van deze resultaten, raden we aan om zo voorzichtig mogelijk om te gaan met dergelijke stoffen. Mirakelproducten bestaan niet... maar er zijn wel een boel charlatans actief op de markt.
De eenvoudigste en betrouwbaarste methode om overtollig gewicht kwijt te spelen is nog altijd een evenwichtige voeding (zowel qua kwaliteit als kwantiteit) in combinatie met meer fysieke activiteit. Met andere woorden: het gezond verstand ten dienste van de gezondheid!
Onthaal > Publicaties > Nieuws voor u gelezen > 2008 Archief - Preventienieuws
