Op ontdekking in de onderzoekslaboratoria   

Een dagje in de onderzoekslaboratoria

De Stichting tegen Kanker organiseert elk jaar in september en oktober laboratoriumbezoeken aan de verschillende universiteiten van ons land. Ook dit jaar kon het initiatief op heel wat interesse rekenen van de donateurs. Maar liefst 22 onderzoekslaboratoria hebben hun deuren opengesteld.

Hierbij volgen enkele vernieuwende en hoopgevende interuniversitaire onderzoeken waarmee onze donateurs hebben kunnen kennismaken.

• Radiotherapie: meer precisie, minder neveneffecten!
Teams uit Leuven, Brussel en Gent werken nauw samen om de doeltreffendheid van radiotherapie, een van de pijlers voor de behandeling van verschillende kankers, te vergroten. Zo hebben de professoren Haustermans (KULeuven), Grégoire (UCL) en De Neve (UGent) uitgelegd hoe ze de intensiteit van de stralen kunnen aanpassen om een gezwel te vernietigen en tegelijkertijd de gezonde naburige weefsels zo veel mogelijk te sparen.

Dankzij deze benadering kan, bijvoorbeeld tijdens de behandeling van darmkanker of prostaatkanker, de bestraling van het rectum (de endeldarm, het laatste deel van de dikke darm) zoveel mogelijk worden ingedijkt. Dit beperkt de neveneffecten. Dergelijk onderzoek heeft de doeltreffendheid van de behandelingen vergroot en de levenskwaliteit van de patiënten fel verbeterd. De nieuwe aanpak wordt momenteel getest in klinische onderzoekstudies.

• Zware virale infecties bij leukemiepatiënten vermijden
Mensen met acute leukemie krijgen soms een behandeling met hoge doses chemotherapie en met stamceltransplantatie. In die omstandigheden zijn patiënten bijzonder kwetsbaar voor infecties omdat ze tijdelijk geen afweersysteem hebben. Als er op dat moment een reeds in het lichaam aanwezig virus opnieuw actief wordt (het cytomegalovirus bijvoorbeeld), kan hun leven in gevaar komen.

Daarom werken de teams van professor Beguin (ULg) en professor Berneman (Universiteit Antwerpen) aan de ontwikkeling van een vaccin dat gebruik maakt van welbepaalde witte bloedlichaampjes om de virale reactivatie bij deze patiënten te bestrijden. De eerste klinische proeven lopen en we wachten vol ongeduld op de resultaten.

• Vaccin tegen kanker: nog steeds een grote bekommernis!
Bij de vorige labobezoeken hadden de onderzoekers hun eerste resultaten voorgesteld rond de ontwikkeling van een vaccin tegen kwaadaardig melanoom (een bijzonder agressieve vorm van huidkanker). Ondanks de geboekte successen reageert een aantal patiënten niet op dit vaccin.

De onderzoeksteams van professor Thielemans (VUB) en professor van der Bruggen (UCL) proberen de reden daarvoor te achterhalen. Ze hebben al ontdekt dat de lymfocyten (een soort witte bloedlichaampjes), die de kankergezwellen binnendringen om ze te vernietigen, niet goed werken. We spreken dan van anergie of uitputting van de T-lymfocyten. De eerste tests om deze lymfocyten te ‘wekken’ zijn al aan de gang en de voorlopige resultaten ogen veelbelovend.