Borstkanker bij mannen komt zelden voor, goed voor slechts 1 % van het totaal aantal gevallen borstkanker (cijfers van 2005 voor België: 81 gevallen van borstkanker bij mannen tegenover 9405 bij vrouwen). De gemiddelde leeftijd van mannen met borstkanker ligt ergens tussen 60 en 65, dus gemiddeld vijf jaar later dan bij vrouwen.

Risicofactoren

Elementen zoals erfelijkheid, blootstelling aan stralingen en voorgeschiedenis met een goedaardige ziekte van de borsten vormen risicofactoren die mannen en vrouwen gemeenschappelijk hebben. Toch bestaan er ook factoren die typisch zijn voor mannen zoals bijvoorbeeld: afgenomen werking van de testikels (minder aanmaak van testosteron), het syndroom van Klinefelter (zeldzame aandoening gekenmerkt door de aanwezigheid van een extra X chromosoom, weinig ontwikkelde geslachtsorganen, hormonale afwijkingen en een gynecomastie, d.w.z. een toename van de grootte van de borsten) en verschillende aandoeningen aan de testikels (teelbalontsteking, traumatisme of niet ingedaalde testikels).

Op het vlak van erfelijke voorbeschikking kan het BRCA2 gen worden geassocieerd met een toegenomen risico op borstkanker bij mannen. Tussen het BRCA1 gen, dat vaak wordt gekoppeld aan borstkanker bij vrouwen, en borstkanker bij mannen lijkt er geen verband te bestaan.

Nog andere factoren lijken risicofactoren te vormen zonder dat men goed waarom. Het gaat bijvoorbeeld om:

• etnische afkomst: volgens onderzoeken uitgevoerd door het NCI (National Cancer Institute, USA) komt borstkanker vaker voor bij zwarte mannen dan bij blanke mannen (18 zwarten tegenover 8 blanken per miljoen).
• geografische situering: in Egypte vormt borstkanker bij mannen ongeveer 6 % van het totale aantal kankers, terwijl dat in Zambia oploopt tot 15 %. Shistosomiase (parasietziekte die de lever aantast) zou aan de oorsprong kunnen liggen van een overvloedige oestrogeenaanmaak. Dat zou de ontwikkeling van deze vorm van kanker bevorderen. Andere experts verdenken daarentegen eerder een verband tussen leveraantasting en slechte voeding.

Symptomen

Borstkanker bij mannen vertoont heel wat gemeenschappelijke kenmerken met borstkanker bij vrouwen, op enkele histologische bijzonderheden na, zoals de afwezigheid van de lobulaire vorm. Het merendeel van de borstkankers bij mannen zijn, net zoals bij vrouwen, carcinomen. De meest voorkomende vorm is het carcinoom dat in de melkgangen binnendringt (73 % van het aantal kankers bij mannen). Mannen kunnen ook de ziekte van Paget of een ontstekingscarcinoom krijgen. Er kunnen zich ook bepaalde sarcomen voordoen, maar die zijn eerder zeldzaam. Onderzoek naar de aanwezigheid van hormonale receptoren bij mannen met borstkanker toont aan dat de borstkanker in 80 % van de gevallen hormoonafhankelijk is.

Een kleine pijnlijke massa, meestal opgemerkt door de patiënt zelf, is het vaakst voorkomende symptoom in het geval van borstkanker bij mannen. Meestal ontstaat een "knobbel" onder de tepelhof (gekleurde zone rond de tepel) waar het borstweefsel geconcentreerd is. Vaak doet er zich ook bloedverlies of verlies van bloederig vocht via de tepel voor.

Zoals bij vrouwen kan de diagnose van borstkanker bij mannen maar worden vastgesteld na anamnese, onderzoek, mammografie en bevestiging ervan na wegzuigen van weefsel met een fijne naald en/of chirurgische biopsie. Een caryotype (techniek gebruikt om het chromosoomprofiel van de patiënt te analyseren) kan worden uitgevoerd als men vermoedt dat het syndroom van Klinefelter in het spel is.

Behandelingen

De behandelingen zijn een beetje afhankelijk van de graad van uitzaaiing van de ziekte, maar lopen over het algemeen nogal gelijk met die bij vrouwen.

• Chirurgie

Tot voor kort was de gangbare behandeling voor een gelokaliseerde borstkanker een mastectomie (borstamputatie) met verwijdering van de lymfeklieren onder de oksel. Toch is een recent procédé, biopsie van de sentinellymfe, steeds gangbaarder om te bepalen of de kankercellen zich al dan niet hebben uitgezaaid naar de okselklieren. Dat heeft als voordeel dat een te ingrijpende chirurgie wordt vermeden, net als de neveneffecten ervan (lymfoedeem bijvoorbeeld, d.w.z. opzwelling van de arm te wijten aan een abnormale lymfeophoping in de weefsels).

Voor meer informatie over Chirurgie "in het algemeen" : klik hier

• Radiotherapie

Bepaalde artsen raden een radiotherapie aan na de mastectomie. De voordelen van deze radiotherapie in het geval van borstkanker bij mannen (en niet bij vrouwen) zouden volgens bepaalde experts discutabel zijn.

Radiotherapie kan ook worden voorgesteld aan patiënten wiens fysieke conditie geen verdoving of chirurgische ingreep toelaat.

Voor meer informatie over Radiotherapie "in het algemeen" : klik hier 

• Hormoontherapie

Een hormoonbehandeling kan worden voorgesteld aan de patiënt in combinatie met een plaatselijke radiotherapie. De vaakst voorkomende behandeling is de inname van Tamoxifen bij patiënten die positieve hormonale receptoren hebben. Mannen verdragen Tamoxifen goed, maar kan ook bepaalde neveneffecten veroorzaken: haaruitval, verzwakt libido, gewichtstoename, slapeloosheid, depressie.

Voor meer informatie over Hormoontherapie "in het algemeen" : klik hier

• Chemotherapie

Chemotherapie wordt het vaakst voorgesteld aan patiënten met negatieve hormonale receptoren, in combinatie met een plaatselijke radiotherapie.

Voor meer informatie over Chemotherapie "in het algemeen" : klik hier

Aanbevelingen

Borstkanker bij mannen komt relatief zelden voor. Mannen besteden weinig aandacht aan borstonderzoek. Zo gebeurt het dat bepaalde mannen bij de consultatie al een goed ontwikkelde kanker hebben.

Het is dus belangrijk om bijzondere aandacht te schenken aan de volgende tekenen:

• aanwezigheid van een kleine massa
• samentrekking van de huid rond de borst
• lekken van de borsten
• verzwering van de huid of de tepel
• pijn aan de borsten
• zwelling onder de arm

Net zoals bij vrouwen verhogen een vroegtijdige diagnose en behandeling gevoelig de kansen op genezing.

Bibliografie

Website: 

• www.withus.com