In België wordt per jaar bij ongeveer 900 vrouwen (908 in 2005) eierstokkanker vastgesteld. Eierstokkanker ontstaat meestal bij vrouwen boven de 55 jaar, maar kan op alle leeftijden voorkomen. Een bepaalde soort eierstokkanker, de kiemceltumor (zie verder) komt juist op jonge leeftijd voor.

Verschillende soorten eierstokkanker

Er bestaan goedaardige en kwaadaardige tumoren van de eierstokken.

De goedaardige tumoren komen in deze brochure niet aan de orde.

De kwaadaardige tumoren onderscheiden zich door het type weefsel waaruit ze zijn ontstaan. Globaal onderscheiden we drie soorten .

• De meest voorkomende soort, 80 à 90% van de tumoren, ontstaat uit de buitenste laag cellen van de eierstok (het epitheel): een epitheliale eierstoktumor.
• Een tumor die ontstaat uit de laag weefsel waar de eicellen liggen, heet een gonadale stromaceltumor.
• Een tumor die ontstaan is uit de kiemcellen, heet een kiemceltumor.

Het onderscheid in verschillende soorten eierstokkanker wordt gemaakt, omdat de behandeling van elke soort anders is.Deze brochure gaat over de epitheliale tumoren, de meest voorkomende eierstoktumoren. In een ziekenhuis hoor je vaak spreken van een adenocarcinoom. Dat is de naam van de meest voorkomende tumor onder de epitheliale tumoren.

Groeiwijze

Eierstokkanker kan één of beide eierstokken treffen. De ziekte bevindt zich dan in een vroeg stadium.

In een verder stadium gaat de tumor zich buiten de eierstokken uitbreiden. De uitzaaiingen bevinden zich dan vooral op het buikvlies dat de buikholte en de organen in de buik bekleedt. Van daaruit is er verdere uitzaaiing mogelijk.

Daarnaast kunnen er door verspreiding via de lymfe uitzaaiingen in de lymfeklieren ontstaan. Het gaat dan vooral om de lymfeklieren in het bekken en de buikholte. Vandaaruit kan verspreiding van de tumor optreden naar de longen en andere organen.

Ascites

De aanwezigheid van eierstokkanker kan leiden tot een verhoogde aanmaak van vocht in de buikholte. Een abnormale hoeveelheid buikvocht wordt ascites genoemd. Behalve een verhoogde aanmaak van buikvocht bestaat er vaak ook een belemmering in de afvoer van dat vocht. De normale afvoerwegen zijn in dat geval verstopt geraakt door kankercellen.

Ascites kan een opgezette buik geven, die zwaar aanvoelt. De hoeveelheid vocht in de buikholte kan variëren van een geringe hoeveelheid tot enkele liters. Het vocht wegzuigen kan het probleem tijdelijk verminderen. Die ingreep heet een ascitespunctie.

Epitheliale borderlinetumoren

Dat betekent dat de tumor een grensgeval is tussen een goedaardige en een kwaadaardige eierstoktumor.

Van alle epitheliale tumoren is ongeveer 10 tot 15% een "borderlinetumor". Dat betekent dat de tumor een grensgeval is tussen een goedaardige en een kwaadaardige eierstoktumor.

Patiënten met een borderlinetumor krijgen dan ook een andere behandeling dan vrouwen met een kwaadaardige epitheliale tumor. Meestal is een operatie voldoende. Een aanzienlijk aantal vrouwen met die vorm van eierstokkanker geneest.