Chemotherapie kan leiden tot geheel of gedeeltelijk haarverlies. De haaruitval is te wijten aan de directe giftigheid van chemotherapie voor de haarfollikels. Haaruitval (ook wel ?alopecia? genoemd) is een neveneffect dat psychologisch gezien vaak moeilijk te dragen is.

Het fenomeen is wel van voorbijgaande aard. Het haar begint opnieuw te groeien eens de behandeling is stopgezet. Het gebeurt soms dat de haren een andere kleur en textuur hebben dan voorheen.

Bepaalde geneesmiddelen die men bij de chemotherapie gebruikt, zijn giftiger dan anderen voor de haren. Het gaat meer bepaald om cyclofosfamide, actinomycine, doxorubicine, paclitaxel en vincristine.

De koelhelm

In bepaalde gevallen kan het gebruik van een koelhelm de haaruitval beperken. Toch is dat systeem vrij onaangenaam en is het niet altijd even doeltreffend. Voor meer informatie over dat onderwerpt neemt u dan ook best contact op met de behandelende geneesheer.

Werkingsprincipe

Als het aantal kuren en de gebruikte doses niet te hoog liggen en de geneesmiddelen snel geëlimineerd worden, kan men voorstellen een koelhelm te gebruiken.

De helm tracht de hoeveelheden geneesmiddelen te beperken die via het bloed in contact komen met de haarfollikels van de hoofdhuid. De koude zorgt inderdaad voor een samentrekking van de kleine bloedvaatjes (vasoconstrictie), met een vermindering van de oppervlakkige circulatie tot gevolg. De methode werd voor het eerst getoond in Londen in 1980.

Gebruikswijze en mogelijke neveneffecten

De helm moet tien minuten voor de inspuiting van het chemotherapeutisch product op het hoofd worden geplaatst. Een stevig gespannen verband zorgt ervoor dat de helm in nauw contact blijft met de hoofdhuid. Oren, nek en aangezicht moeten worden beschermd met katoen om pijnindrukken te beperken. De helm mag pas 30 minuten na de inspuiting worden verwijderd.

De meest voorkomende nevenwerking is het intense koudegevoel dat zich beetje bij beetje over het hele lichaam verspreid. De eerste 5 minuten zijn het meest onaangenaam. Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid kunnen ook voorkomen, maar deze effecten nemen af naarmate de tijd verstrijkt.

Een patiënt die op de hoogte is van de neveneffecten en hun vaak voorbijgaande aard, kan ze ook beter aanvaarden.

Contra-indicaties

Deze techniek valt te ontraden wanneer er uitzaaiingen zijn in de hoofdhuid. De koelhelm verhoogt de incidentie van hersenuitzaaiingen niet. De vasoconstrictie beperkt zich immers tot de bloedvaten van de hoofdhuid en reikt niet tot het hersenvlies of de hersenen.

Er bestaan bovendien chemotherapieprotocollen waarvoor we deze methode niet kunnen voorstellen want:

• de productdoses liggen te hoog (behandeling van sarcomen);
• de infuusperiodes duren te lang (taxanes bij eierstokkanker);
• de gebruikte geneesmiddelen worden te traag geëlimineerd.
  

Tips en alternatieve oplossingen

Knip de haren korter dan gewoonlijk en vermijd permanenten, verbleking en kleuringen. De gebruikte producten zijn immers zeer agressief voor de haren.

Haaruitval gebeurt niet van vandaag op morgen. Het gebeurt geleidelijk en begint vaak enkele weken na toediening van de eerste behandeling. Wie een pruik wil dragen, kiest deze best voor de haaruitval zodat de pruik zoveel mogelijk op het gebruikelijke kapsel lijkt.

Haaruitval kan men ook verbergen door een hoofddoek, een tulband of een hoed te dragen. Wees creatief en koket: u kunt bijvoorbeeld de kleur van uw tulband of uw hoofddoek laten overeenstemmen met die van uw kleren. Heel wat vrouwen gebruiken tegenwoordig trouwens tulbanden als modeaccessoire. Hoofddoeken, die lichter en luchtiger zijn dan pruiken, zijn dan weer comfortabeler om dragen wanneer het warm is.

Referenties

http://asso.nordnet.fr/valenciennes-
douleur/block.htm