Beschrijving en functie

De prostaat is een klier die deel uitmaakt van de mannelijke geslachtsorganen. De prostaat ligt onder de blaas en voor de endeldarm (zie illustratie) en heeft de grootte en de vorm van een kastanje.De prostaat bestaat uit klierweefsel, omgeven door spierweefsel en bindweefsel. Hij maakt het prostaatvocht aan dat een bestanddeel is van het sperma.De mannelijke hormonen (testosteron), aangemaakt in de teelballen, beïnvloeden de ontwikkeling en de werking van de prostaat. Die hormonen regelen de groei van de prostaat en de vorming van prostaatvocht.

mannelijke geslachtsorganen in profiel

Goedaardige afwijkingen aan de prostaat
Bij de meeste mannen groeit de prostaat met de leeftijd, vooral wanneer ze ouder zijn dan 50. Wellicht heeft dat te maken met hormonale veranderingen. In bepaalde gevallen leidt dat problemen bij het plassen om de prostaat de urinewegen samendrukt. We spreken dan van hypertrofie, goedaardige hyperplasieof prostaatadenoom (zie illustratie). Deze afwijking kenmerkt zich door een toename van de weefsels die de prostaat vormen.Dat is geen kanker en een prostaatadenoom betekent niet dat deze patiënten later per se prostaatkanker zullen krijgen.Een operatie van een prostaatadenoom beschermt ook niet noodzakelijk tegen een kanker achteraf. Deze chirurgische ingreep laat immers de perifere zone van de prostaat onaangetast. Precies deze zone kan later het startpunt zijn voor een kankergezwel. Hypertrofie van de prostaat

Bij prostaatkanker (ook wel adenocarcinoom genoemd, de algemene term voor kliergezwellen), vermenigvuldigen de abnormale cellen zich op een ongecontroleerde manier en overwoekeren ze beetje bij beetje de andere organen in de buurt van de prostaat. Eerst het prostaatweefsel, daarna de andere organen die in direct contact staan met de prostaat (zaadleiders, blaas, rectum). Kankercellen kunnen zich ook verspreiden via de bloed- of lymfevaten. Ze overwoekeren dan andere delen van het lichaam en vormen er secundaire gezwellen die we uitzaaiingen noemen.

Prostaatkanker

Via de lymfevaten ( de vaten die de weefsels draineren) bereiken de uitzaaiingen de klieren in de buurt van de prostaat.

Als het bloed de kankercellen vervoert, ontstaan er meestal uitzaaiingen in dde botten. Ook in de longen en/of de lever kunnen zich uitzaaiingen vormen. In dat geval gaat het niet om een primitieve botkanker, longkanker of leverkanker, maar wel om een prostaatkanker die deze organen overwoekert.

Bepaalde prostaatkankers evolueren zeer langzaam en zonder symptomen, terwijl andere zich een stuk sneller ontwikkelen met plaatselijke overwoekering en uitzaaiingen op afstand.

Prostaatkanker komt vooral voor bij oudere mannen.

In 1998 waren er meer dan 5 000 nieuwe gevallen in ons land. Ongeveer drie kwart van de patiënten was ouder dan 65.

Momenteel is het de vaakst voorkomende vorm van kanker bij mannen.