1. Overzicht totaal aantal oproepen 2007

In 2007 deden meer dan 11000 mensen een beroep op de Tabak Stop Lijn. Deze contacten kunnen opgesplitst worden in 5 categorieën:

1. ?calls niveau I? omvat de contacten (n=1744) met het Call Center waar mensen sensibiliseringsmateriaal rond tabakpreventie bestellen
2. ?calls niveau II? omvat de telefonische contacten (n=3755) met gespecialiseerde counselors voor persoonlijk advies en hulp
3. ?e-mail? omvat de elektronische contacten (n=262)
4. ?RSC? omvat het aantal contacten via de RookstopCoach, een online programma om mensen te helpen stoppen met roken
5. ?PA? omvat het aantal contacten via het pro-actief counselingsprogramma waarin een pro-actieve telefonische begeleiding wordt geboden aan mensen die wensen te stoppen met roken

Daar waar in 2006 globaal genomen slechts een klein verschil was tussen het aantal telefonische contacten met gespecialiseerde counselors enerzijds en het aantal contacten met het Call Center anderzijds, blijkt dat er in 2007 een relatief groter aantal mensen beroep gedaan heeft op meer gespecialiseerde vormen van begeleiding dan op het Call Center. Er waren meer contacten in de vorm van een persoonlijk gesprek, een gepersonaliseerde vraag via email of een gepersonaliseerde vorm van online-begeleiding dan contacten via het Call Center waar men alleen een niet-gepersonaliseerde vorm van hulp biedt in de vorm van het toesturen van sensibiliseringsmateriaal.

2. Overzicht oproepen niveau I, II en via e-mail

Wanneer we kijken naar het totaal aantal oproepen per provincie zien we dat de meeste oproepen op niveau I (Call Center) uit Henegouwen (22%), het Brusselse Gewest (19%) en Luik (17%) kwamen. Oproepen op niveau II (de gespecialiseerde counselors) kwamen voornamelijk uit het Brusselse Gewest (25%), gevolgd door Antwerpen, Henegouwen en Oost-Vlaanderen (elk +/- 10-11%). Op beide niveau's namen elk van de overige provincies minder dan 10% van de oproepen voor hun rekening.

Globaal genomen was er in 2007 een overwicht aan Franstalige oproepen ten opzichte van Nederlandstalige oproepen. Als we verder inzoomen op het aantal oproepen op niveau I en II in functie van geslacht zien we dat mannen (58%) iets meer beroep deden op de TSL dan vrouwen (42%) en dit voor de beide landstalen.

Er werd ook nagegaan via welke weg de oproeper het nummer van de TSL had vernomen. Uit de cijfers blijkt dat de meerderheid van de oproepers het nummer had via de tabaksverpakking (52%). Additioneel had nog 17% het nummer via TV. Andere bronnen zoals een arts, dagbladen, internet of familie/vrienden werden eerder zelden vermeld (< 5%).

3. Een verdere analyse van de oproepen met gespecialiseerde counselors en via e-mail

Bij een nadere analyse van de oproepen op niveau II (contact met een gespecialiseerde counselor) blijkt het volgende.

Qua leeftijd vinden we ongeveer evenveel oproepen uit de leeftijdscategorieën 16-25 jaar, 26-35 jaar en 36-45 jaar die elk ongeveer 20% van de oproepen voor hun rekening nemen.  De kleinste groep bellers zijn deze jonger dan 15 jaar en ouder dan 65 jaar.

Qua rookprofiel blijkt dat de meeste bellers rokers van sigaretten zijn (90%) die bellen voor informatie voor zichzelf. Men wenst vooral informatie of advies over nicotinevervangende middelen (NRT info, 30%) of men belt voor een algemeen advies rond stoppen met roken (zelfvertrouwen, 23%). Ook vragen naar hulpmethoden (17%) en psychologische afhankelijkheid (12%) komen voor. Andere redenen zoals rookbeleid, zwangerschap of gewicht werden slechts sporadisch vermeld (<3%). In een aantal gevallen had men meerdere redenen om contact op te nemen met de TSL. Tot slot waren er 397 personen die reeds voordien contact hadden met de TSL en belden voor bijkomende info of advies.

Naast de persoonlijke telefonische contacten waren er ook 262 contacten via e-mail. Via dit kanaal wenste men vooral advies rond stoppen met roken (32%). Hoewel het Call Center het voornaamste contactpunt is om sensibiliseringsmaterialen rond tabakspreventie te bestellen, waren er daarnaast ook 84 contactnames via e-mail met de vraag naar sensibiliseringsmateriaal.

Wat externe doorverwijzing betreft werd voornamelijk geadviseerd om contact op te nemen met een tabakoloog (23%). Heel vaak (39%) werd ook terug verwezen naar de Tabak Stop Lijn. In een aantal gevallen werden verschillende mogelijkheden qua doorverwijzing geboden.

Het grootste deel van de contacten met een gespecialiseerde counselor zijn éénmalige contacten. Daarnaast waren er, zoals reeds aangehaald, 397 ?recalls?. Het gaat hier om mensen die meer dan eens contact opnemen met de TSL voor info of advies. Tot slot worden sinds begin december 2007 telefoonnummers die binnenkomen via het antwoordapparaat teruggebeld en vonden er naar aanleiding daarvan 28 bijkomende counselinggesprekken plaats.

4. Overzicht contacten via de RookstopCoach.

Sinds november 2007 werd een nieuw programma voor persoonlijke hulp online aangeboden, de RookStopCoach. Het gaat om een gevarieerde methode, die helpt bij het stoppen met roken. De RookStopCoach biedt naast persoonlijke tips ook een ruime waaier aan hulpmiddelen.

Daar waar er op niveau I, II en via email een overwicht aan Franstalige oproepen ten opzichte van Nederlandstalige oproepen gevonden wordt, vinden we een omgekeerd patroon in de contacten via de RookStopCoach waar de Nederlandstalige oproepen een duidelijk overwicht hadden op de Franstalige.
Net als bij de andere contacten, vinden we ook hier een overwicht terug van mannen die beroep doen op de RookStopCoach. Verder is de gemiddelde leeftijd van de gebruikers 35 jaar en heeft het merendeel een hogere opleiding voltooid. Tot slot bevindt het merendeel van de gebruikers zich bij aanmelding in fase 2 van het rookstopproces (44%) wat betekent dat men een rookstop overweegt maar nog niet echt beslist heeft om te stoppen en concreet actie te gaan ondernemen. Additioneel bevindt zich 38% in fase 3 van het rookstop proces. Dit zijn personen die ernstig een rookstoppoging overwegen en stappen naar actie wensen te nemen.

5. Overzicht contacten via het pro-actief counselingsprogramma, een nieuw pilootproject van de TSL.

Het pro-actief counselingsprogramma (niveau III) is beschikbaar sinds mei 2007. In de periode mei ? december 2007 hadden 189 personen een intentie om deel te nemen aan het programma, waarvan ongeveer de helft ook de intake vragenlijst heeft teruggestuurd die nodig was om nadien de telefonische begeleiding te starten. Hoewel er globaal genomen meer Nederlandstalige dan Franstalige deelnemers waren, is er geen verschil tussen het relatief aantal Nederlandstalige (54%) en Franstalige personen (52%) die gestart zijn na aanmelding.

De meerderheid van de deelnemers komen uit Vlaams Brabant (22%) gevolgd door Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Brussel (elk 12-16%). De deelnemers aan het pro-actief programma zijn ouder dan de oproepers op niveau I en II, namelijk het grootste aantal deelnemers is tussen de 46-55 jaar. Vooral de leeftijdsgroep 16-25 jaar is hier veel minder vertegenwoordigd in vergelijking met niveau I en II. Bij deelnemers van het pro-actief programma is er nagenoeg geen verschil in deelname in functie van geslacht.

In de periode mei - december vonden 346 counseling gesprekken plaats. Van de personen die in 2007 gestart zijn en de counseling vóór 31 december hebben afgerond, hebben er 49 een stoppoging ondernomen tijdens de counseling. Het aantal gesprekken per persoon varieerde erg gaande van 1 tot, uitzonderlijk, meer dan 9. Het merendeel (2/3) van deze personen is ook effectief gestopt met roken tijdens de begeleiding en ongeveer een kwart is hervallen. De meerderheid gebruikte een hulpmiddel in de vorm van nicotinevervangende middelen. Een minderheid gebruikte medicatie en 1/3 is gestopt met roken zonder een hulpmiddel te gebruiken.

6. Conclusie