Een team Nederlandse onderzoekers (Erasmus Medical Center, Nederland) test momenteel een therapeutisch vaccin bij een tiental mesothelioompatiënten. Deze kanker van het borstvlies treft vooral asbestslachtoffers en de genezingskansen zijn klein. De eerste proeven wijzen op een goede tolerantie van het vaccin.

Commentaar van de Stichting tegen Kanker

In het Universitair Centrum van Rotterdam werkt een team onderzoekers momenteel aan de ontwikkeling van een therapeutisch vaccin voor mesothelioompatiënten.

Deze kanker is van oorsprong een beroepsziekte, die vooral mensen treft die hebben blootgestaan aan asbest. Het gebruik van asbest is verboden sinds 1997, maar deze kankers duiken meestal pas jaren of zelfs decennia na blootstelling op. Bovendien is de diagnose vaak moeilijk omdat de klinische kenmerken weinig specifiek zijn. Zo wordt de diagnose al te vaak in een gevorderd stadium gesteld.

Het vaccin is ontwikkeld op basis van dendrietcellen van de patiënten (cellen van het afweersysteem), die ze in contact brengen met antigenen van hun eigen gezwel (tumorale antigenen). Na behandeling in het labo krijgen de patiënten hun “bijgewerkte” cellen geïnjecteerd via drie injecties op twee weken tijd.

Een eerste klinische test is uitgevoerd bij tien patiënten. Bij vier onder hen viel een gevoelige verkleining van het gezwel vast te stellen. Ook met de tolerantie voor het vaccin zat het goed. Op de acht mensen met een griepsyndroom na de vaccinatie, duurde de reactie maar een dag bij zeven van hen.

Gezien de tumoromgeving van het mesothelioom een immuunonderdrukkend effect heeft (blokkeren van het afweersysteem) zou dat het vaccin kunnen hinderen. De onderzoekers moeten nog een middel vinden om dat probleem te omzeilen. Ze hopen dat het mogelijk zal zijn om de overlevingskansen van mesothelioompatiënten te doen stijgen en om mensen die in contact hebben gestaan met asbest misschien te vaccineren. Hoopvol dus. Toch moeten we voorzichtig zijn, want er zijn nog klinische proeven op grotere schaal nodig om dergelijke behandelingen met vaccins te kunnen invoeren.