Door middel van een speekselstaal zou men voor rokers of ex-rokers de kans op longkanker kunnen bepalen. Een team van onderzoekers uit Nieuw-Zeeland heeft daarvoor een test ontwikkeld.

Bron: Belga, 09-06-09

Commentaar van de Stichting tegen Kanker

De vaststelling dat sommige mensen, die hun hele leven lang gerookt hebben, nooit longkanker krijgen, terwijl anderen, die nog nooit een sigaret hebben aangeraakt, wel longkanker hebben, ligt aan de basis van deze ontdekking. Ze is gebaseerd op erfelijkheid.

De test die is ontwikkeld draagt de naam “Respiragene”.

Hij berust op DNA-analyses en op de identificatie van medische gegevens van de onderzochte persoon. Het principe bestaat er dus in om een geïndividualiseerde berekening te maken van het risico op longkanker.

De kwetsbare mensen identificeren

De klassicifatie die de bedenkers van “Respiragene” gebruiken, laat toe om mensen in te delen in drie categorieën: klein, verhoogd of zeer hoog risico op longkanker.

De test verloopt heel simpel: het volstaat om met een wattenstaafje wat speeksel met cellen van de wang binnenin de mond te nemen om DNA te verzamelen. In het labo interpreteren artsen de resultaten aan de hand van inlichtingen over de patiënt zoals leeftijd, eventuele voorgeschiedenis van chronische bronchitis of emfyseem (een zware ziekte van de longblaasjes) en longkanker in de familie.

Ze houden wel geen rekening met het aantal gerookte sigaretten. Uit de vaststellingen van de onderzoekers blijkt immers dat er geen significant verschil bestaat naarmate mensen meer of minder roken.

De test is bruikbaar voor mensen die nog nooit gerookt hebben, maar wordt niet aangemoedigd om daarvoor te gebruiken. Het risico op longkanker bij niet-rokers is immers klein.

Anderzijds zou de test wel toelaten om rokers, die menen dat ze wel gespaard zullen blijven van kanker, van gedacht te doen veranderen.

Problemen die de test oproept

Hoewel de test zeker een interessante vernieuwing lijkt, is het nog wat voorbarig om hem al te introduceren bij het grote publiek. De test kan immers leiden tot “valse positieven”, d.w.z. dat het aantal gevallen van longkanker in werkelijkheid lager zal liggen. Daardoor zou er onnodig angst kunnen ontstaan.

Bovendien ontbreken er nog gegevens over de overtuigende kracht van deze test bij rokers. Zal iemand met een verhoogd risico op longkanker zich niet fatalistisch gaan gedragen en dus helemaal niet willen stoppen met roken?

Omgekeerd zou een roker met een laag risicoprofiel hier een aanmoediging in kunnen zien om te blijven roken. Zonder enige zekerheid om op termijn aan longkanker te ontsnappen...of aan een andere aandoening zoals een hartziekte.

Sommige wetenschappers menen ook dat het erfelijk onderzoek is verricht op Nieuw-Zeelanders die, hoewel ze tot het “Kaukasisch” ras behoren, toch een ander genetisch patroon hebben dan wij.

Het grootste probleem met deze test is echter dat men aan rokers doet geloven dat het risico op longkanker voor het grootste deel te wijten is aan erfelijke factoren, eerder dan aan roken. Dat zou tot een bijzonder gevaarlijke redenering kunnen leiden in de zin van: “als het risico op kanker erfelijk bepaald is, zal stoppen met roken daar niets aan veranderen...”.

Momenteel is “Respiragene” enkel via Internet te koop. Op termijn zou het ook beschikbaar zijn in apotheken.

We raden u dan ook aan om erover te praten met uw huisarts vooraleer u het product aanschaft. Het is belangrijk om goed de beperkingen en gevolgen van het gebruik ervan in te schatten.