In het klinische kankeronderzoek levert de moleculaire biologie al nieuwe tools om de diagnose te verfijnen of het risico op herval voor verschillende kankers te voorspellen: borstkanker, melanoom, kanker van de endeldarm... Daar komt vandaag leverkanker bij, met een betere selectie van de behandelingen als sleutel. Een onderzoek, voorgesteld tijdens een recent Europees congres in Wenen, brengt een stand van zaken hierover.

Bron: Les spécialistes, 18-05-10

Commentaar van de Stichting tegen Kanker

Sinds enkele jaren zijn nieuwe tools uit de moleculaire biologie de middelen voor diagnose en prognose van artsen komen verrijken: dat is wat men genetische handtekeningen noemt. Het gaat erom de graad van expressie (activiteit) van een aantal genen te onderzoeken om de diagnose te verfijnen of het risico op herval voor een bepaalde kanker te voorspellen. Deze handtekening (ook genetische identiteitskaart genoemd) kan een belangrijke impact hebben op de keuze van de behandeling. Ze rechtvaardigt de keuze voor “zwaardere” behandelingen bij bepaalde patiënten, de keuze voor andere combinaties van behandelingen of, in bepaalde gevallen, het zich tevreden stellen met een beperktere behandeling.

In de praktijk wordt een type analyse uitgevoerd op “DNA chips”. Dat zijn kleine, glazen plaatjes waarop duizenden spots zich kunnen vasthechten aan een specifiek gen of de expressie ervan kunnen vertalen door een kleurcode. Wanneer een gen heel actief is, zal het bijvoorbeeld in groen verschijnen. Bij een gemiddelde activiteit, zal de spot oranje zijn en wanneer er helemaal geen activiteit is, zullen we een rode spot zien. De uitwerking van dergelijke DNA chips laat toe om verschillende categorieën van gezwellen te onderscheiden, iets waar traditionele onderzoeken (histologische coupes) tot op heden niet in slaagden. Dit onderscheid laat toe om een tumorprofiel op te stellen – een soort van barcode  – en de behandeling te kiezen die het best in aangepast aan elk individueel geval.

Momenteel zijn er al een twintigtal genetische handtekeningen onderzocht bij 287 kankerpatiënten met leverkanker, een gezwel dat jaarlijks bij ongeveer 500 Belgen wordt gediagnosticeerd. Na een gemiddelde opvolging van 48 maanden hebben 15 handtekeningen ervoor gezorgd dat de patiënten met de minst gunstige diagnose konden worden geïdentificeerd. Twee handtekeningen waren duidelijk gelinkt aan risico op herval.

Op basis van deze resultaten hopen de onderzoekers deze nieuwe genetische handtekeningen te kunnen valideren. Dat zou tot een betere classificatie van leverkankers moeten leiden en een selectie van de beste behandeling voor elke patiënt.