Voedingsexpert Patrick Mullie stelt in een artikel in De Standaard functionele voedingsmiddelen in vraag, en schuift een gezonde basisvoeding als beter alternatief naar voor. De laatste jaren vermenigvuldigde het aanbod aan functionele voeding exponentieel. Vandaag raakt de consument er niet meer wijs uit: zuivelproducten tegen opgeblazen gevoel, drankjes om de weerstand te versterken, producten die de cholesterol verlagen, enzovoort. En het gaat zelfs verder: de meerderheid van de claims blijkt hoe langer hoe minder wetenschappelijke basis te bevatten, de effecten niet zelden schromelijk overdreven.

Marketingspecialisten halen maar al te graag de studies die effect tonen aan. Maar wat we niet weten, volgens Mullie, is dat studies die het tegendeel bewijzen, verzwegen worden.

Specifiek rond kanker, lijkt het effect van  probiotica (drankjes die de darmfunctie verbeteren) tegen darmkanker en lycopeen uit tomaten als beschermer tegen prostaat- en darmkanker, quasi onbestaand. Ook omega-3-vetzuren kunnen geen kanker (helpen) voorkomen…

Commentaar van de Stichting tegen Kanker

Bij hun lancering eind jaren negentig werd functioneel voeding hoopvol ‘de voeding van de 21e eeuw’ genoemd. Na de lightprodcten een decennium eerder, pakten voedingsindustrie en marketinggoeroe’s enthousiast weer met iets nieuws uit.

Per definitie gaat het om 'voedingsingrediënten die de functie van het lichaam doelgericht en positief beïnvloeden, wat gunstig inwerkt op de gezondheid'.

De eerste producten waren afkomstig uit Japan, waar de gefermenteerde ‘functionele’ melkproducten hun oorsprong vonden. Deze zouden, via een positieve en regulerende invloed op het menselijk darmstelsel ondermeer bescherming bieden tegen kanker... Naast het feit dat deze bewering door velen in twijfel werd getrokken, is er nog de hogere prijs: vaak 2 maal die van klassieke producten zoals yoghurt. Tot op de dag vandaag kregen ze ook van het Wereld Kanker Onderzoeksfonds (WKO), geen plaatsje in hun lijst van voedingsmiddelen met beschermend effect…

Eén van de meest recente ontwikkelingen in dit domein, is de ontdekking van lycopeen. Deze stof zou bescherming kunnen helpen bieden tegen darm- en prostaatkanker. Vooral tomaten zijn er rijk aan, en tomaatbereidingen – als ketchup – nog meer. Ondanks alle aandacht die lycopeen kreeg in de media, is het kankerbeschermend effect voor darmkanker nog niet aangetoond. Voor prostaatkanker is er geen overtuigend bewijs, maar wel een mogelijk effect dat verder onderzoek vereist, aldus het WKO.

En tot slot is er de hype rond omega-3 vetzuren, ook wel visvetzuren genoemd. Ook hier is er volgens het WKO geen overtuigend bewijs.

Algemeen kan gesteld worden dat wetenschappelijke studies rond kankerpreventie, in laboratoria en bij dieren, van bepaalde bestanddelen in functionele voedingsmiddelen een effect aantonen. Veelal gaat het om anti-oxidatieve, ontstekingswerende, kankerwerende, weerstandregulerende en antimicrobiële effecten. Het is echter vooralsnog niet duidelijk of deze bestanddelen ook in het menselijke lichaam dergelijk effect teweegbrengen.

Wat in kankerpreventie wél gekend is, is de beschermende invloed van de combinatie van gezonde voeding, voldoende fysieke activiteit en een gezond gewicht.

Of, zoals Mullie het stelt in bovenvernoemd artikel: terug naar de basis, de gewone gezonde voeding zonder meer.

Een stap achteruit? Helemaal niet! Veel eenvoudiger en bovendien goedkoper…

Meer lezen over gezonde voeding? www.kanker.be > preventie > voeding