Al langer is bekend dat het merendeel van de meest voorkomende vormen van huidkanker ontstaat als gevolg van overmatige blootstelling aan ultraviolette straling (UV) in zonlicht of van ultravioletlampen.

Verbrandingen zijn een belangrijke risicofactor, vooral als je die verbrandingen als kind hebt opgelopen.

Mensen met bepaalde lichamelijke kenmerken hebben meer aanleg om een melanoom te krijgen. Zij hebben vaak een lichte huid, worden moeilijk bruin én verbranden snel.

Als er melanomen voorkomen bij je naaste familie, loopt je eveneens een verhoogd risico. Bij melanomen blijkt in vijf percent van de gevallen een familielid de aandoening ook te hebben.

Het aantal patiënten met een melanoom is de laatste vijftien jaar behoorlijk toegenomen. Naast een grotere blootstelling aan UV spelen daarbij mogelijk andere omgevingsfactoren een rol.

Dysplastische naevi

Het melanoom blijkt ook vaker voor te komen bij mensen die een bont patroon van moedervlekken hebben: dysplastische naevi (naevi = moedervlekken). Dat bijzonder patroon van moedervlekken houdt in, dat meestal een groot aantal moedervlekken over het hele lichaam verspreid is. De moedervlekken verschillen onderling niet alleen in grootte, maar ook in kleur.

Vooral wanneer dat soort dysplastische moedervlekken in één familie voorkomt, is het risico op het krijgen van een melanoom duidelijk verhoogd. Dat is met name het geval, wanneer in de familie al iemand voor een melanoom is behandeld. Een onderzoek bij alle naaste familieleden (ouders, kinderen, broers en zussen) op het voorkomen van de aandoening is dan nodig. De huidarts zal de familieleden die ook dysplastische naevi blijken te hebben, daarna regelmatig controleren. Gaat een moedervlek bij hen veranderen, dan moet ze voor nader onderzoek worden verwijderd.

Net als alle andere soorten kanker is een melanoom niet besmettelijk.