De Londense arts Percivall Pott merkte tijdens een studie die gepubliceerd werd in 1775 dat scrotumkanker meer voorkwam bij mannen die tijdens hun kindertijd schoorsteenvegers waren geweest. Dit was de eerste keer dat er een relatie gelegd werd tussen een stof uit het beroepsmilieu en het ontstaan van kanker. Een eeuw later kwamen Duitse wetenschappers tot de vaststelling dat arbeiders die blootgesteld waren aan aromatische amines (chemische producten die gebruikt werden in de industriële productie van kleurstoffen en pigmenten) een hogere incidentie op kanker van de blaas vertoonden. Sinds dat ogenblik bleek in verscheidene studies dat er een verhoogde frequentie van kanker was bij groepen arbeiders die aan bepaalde substanties of agentia waren blootgesteld. Zo wordt bijvoorbeeld de rol van asbest in het ontstaan van bepaalde beroepsgebonden kankers algemeen aanvaard.

Op dit ogenblik kan men het aandeel van de beroepsgebonden kankers in België in het geheel van de kwaadaardige tumoren redelijkerwijs schatten op minstens 4 % (7 % bij de man en 1 % bij de vrouw). Dit komt overeen met ongeveer 1600 gevallen per jaar. Maar slechts een honderdtal wordt jaarlijks erkend door het Fonds voor Beroepsziekten. Het kleine aantal kankers waarvoor men schadeloosstelling bekomt, valt vooral te verklaren door het kleine aantal aanvragen tot schadeloosstelling die bij dit verzekeringsorganisme toekomen. Er zijn verscheidene redenen voor deze situatie:

 

• de ziektesymptomen die worden veroorzaakt door een beroepsgebonden kanker zijn meestal identiek aan die van kankers van een andere etiologie. En dit spoort natuurlijk niet aan om een beroepsgebonden oorzaak op te sporen;

 

 

• omwille van de lange periode tussen de blootstelling en de diagnosestelling van de kanker (wat van 10 tot 40 jaar kan zijn), worden beroepsgebonden kankers vaak ontdekt op een ogenblik dat de desbetreffende beroepsbezigheid al lang is stopgezet. Dit maakt de procedure en het opzoeken van bewijzen bijzonder moeilijk;

 

 

• de artsen zijn niet voldoende gevoelig voor het belang van het beroepsmatig verleden van hun patiënten en denken er zelden aan om een eventuele beroepsoorsprong op te sporen van een kanker die trouwens optreedt na het stopzetten van de beroepsactiviteit;

 

 

• de patiënt zelf weet trouwens niet steeds aan welke schadelijke stoffen hij juist werd blootgesteld. Vaak gaat het immers om veel verschillende stoffen;

 

 

• de moeilijke en vervelende administratieve stappen en de angst voor bepaalde expertise-onderzoeken brengen ernstig zieke patiënten ertoe om af te zien van de aanvraag;

 

 

• bepaalde patiënten kunnen niet rekenen op een schadeloosstelling vanwege het Fonds voor Beroepsziekten omdat ze niet deel uitmaken van de categorieën gerechtigden die voorzien worden door de wet;

 

 

• ten slotte is de Belgische lijst van de beroepsziekten relatief moeilijk te interpreteren door de formulering van bepaalde rubrieken. Bovendien is het niet steeds even gemakkelijk om een verband tussen de aandoening van de patiënt en één van de vele toxische stoffen die in de officiële lijst worden opgesomd, te leggen.

 

Omwille van deze constateringen lijkt het nuttig een beschrijving van de stand van zaken te maken. Daarom heeft de Stichting tegen Kanker (naar het voorbeeld van verenigingen uit het buitenland zoals de Ligue Nationale française contre le Cancer waar we onze inspiratie haalden) gewenst dat dit document werd opgesteld en dit met een dubbel doel:

 

• hulp bieden aan artsen die weinig vertrouwd zijn met de problematiek van beroepsgebonden kankers en zo de patiënten te helpen die geconfronteerd worden met ingewikkelde stappen die genomen moeten worden;

 

 

• stimuleren van preventieve acties op de werkplaats.

 

De Stichting hoopt dat zij aldus hulp kan bieden aan de geïnteresseerden door hen verstaanbare toegang te geven tot nuttige informatie om zo deze stappen te kunnen zetten.

U kunt de brochure bestellen door hier te klikken