De best mogelijke bescherming is blootstelling aan UV-stralen beperken.

Moment van blootstelling

Vermijd absoluut de warmste uren van de dag (tussen 11 uur en 15 uur volgens het zomeruur). De intensiteit van de ultravioletstralen ligt op dat moment immers zeer hoog, net zoals de kans op "een zonneslag".

Hoe verder men naar het zuiden, of hoe hoger men gaat, hoe strikter de beschermingsmaatregelen nageleefd dienen te worden. Maar zelfs in België is dat noodzakelijk, zeker bij de allerjongsten.

Ten slotte is het belangrijk de huid geleidelijk aan te laten wennen aan de zon (gedurende verschillende dagen) en absoluut een zonneslag te vermijden.

Weerkaatsende oppervlakken 

Pas op met water en weerkaatsende oppervlakken. Zand bijvoorbeeld weerkaatst 20% van de ultravioletstralen, zelfs onder een parasol die 50% van de ultravioletstralen doorlaat. Water weerkaatst 10% van de ultravioletstralen; dat wil zeggen dat 90% van de resterende stralen onder het wateroppervlak doordringen. Zo vinden we op 1 meter diepte nog 50% van de UV B-stralen en 77% van de UV A-stralen terug. 

Aangepaste kledij en zonnebril

Gepaste kledij dragen (een droog kledingstuk, een hoedje of een pet) vormt al een doeltreffende bescherming. Ook de textielindustrie raakt stilaan bewust van de nood aan bescherming tegen ultravioletstralen. Ze ontwerpt tegenwoordig meer en meer lichte stoffen die de ultravioletstralen doeltreffend tegenhouden en die aangenaam om dragen zijn op het strand of tijdens het baden.

Een zonnebril, die jonge kinderen veel te weinig gebruiken, beschermt de ogen tegen cataract.

Zonnebrandproducten en beschermingsfactoren

Alle zonnebrandproducten bevatten chemische stoffen of mechanische filters die bescherming bieden tegen UV B-stralen. Als men zich echter daartoe beperkt, slorpt de huid grote hoeveelheden UV A-stralen op, die niet gefilterd zijn en die huidletsels kunnen veroorzaken.

Zonnebrandproducten die zowel UV A-stralen als UV B-stralen filteren (= producten met een breed spectrum) bieden een betere bescherming voor de huid, afhankelijk van het gebruikte merk. Breng het zonnebrandproduct in de mate van het mogelijke 20 minuten voor blootstelling aan. Zo kan het goed doordringen in de huid voor een betere bescherming. Wrijf de blootgestelde lichaamsdelen goed in. Vergeet de oren, de neus, de onderkant van de voeten en de achterkant van de knieën niet!.

Zonnebrandproducten zijn pas ten volle doeltreffend als men ze regelmatig opnieuw aanbrengt. Door te zweten, lang of regelmatig te zwemmen of zich af te drogen verdwijnt de bescherming immers. Bij strandspelen, zwemmen in zee of in een openluchtzwembad is een waterbestendig zonnebrandproduct (‘waterproof’) echt nodig.

De beschermingsfactor die op de zonnebrandproducten voorkomt, geeft een aanduiding van de tijd die men in de zon kan doorbrengen zonder te verbranden. In werkelijkheid moet deze index door twee of door drie worden gedeeld. Deze producten zijn immers getest in laboratoria in ideale omstandigheden, iets wat in werkelijkheid zelden het geval is.

Ten slotte willen we nog even onderlijnen dat het aanbrengen van een zonnebrandproduct een vals gevoel van bescherming kan geven, waardoor men zich vaak overdreven lang blootstelt aan niet-gefilterde ultravioletstralen.

Er bestaat immers altijd een blootstellingslimiet die men niet mag overschrijden. Het gebruik van een zonnebrandproduct mag geen excuus zijn om de blootstelling te verlengen. Blijf in de schaduw en draag beschermende kledij eens de limiet bereikt is.

Bescherming van kinderen

Kleine kinderen moeten tijdens hun eerste levensjaren direct zonlicht vermijden. Zo voorkomt u vroegtijdige veroudering van hun huid en uitdroging. Zorg dat baby's in de schaduw blijven en plaats een parasol op de kinderwagen. Vergeet echter niet dat schaduw geen absolute bescherming biedt: 50% van de ultravioletstralen worden doorgelaten. Dat gebeurt trouwens ook wanneer het lichtbewolkt is.

Kinderen hebben een gevoelige huid omdat de buitenste laag van hun opperhuid dunner is dan bij volwassenen. Het beschermingssysteem van de huid is onvoldoende ontwikkeld bij jonge kinderen. Ze zijn dus gevoeliger aan zonnebrand. Zelfs kinderen van ouders met een iets donkerdere huidskleur moeten worden beschermd.

We raden dan ook aan om, naast beschermende kledij, een zonnebrandproduct te gebruiken dat aangepast is aan de huid van kinderen (met een minimale beschermingsfactor van 30).

Het probleem van zonnebanken

Het bezoek aan zonnebankcentra vormt een risico voor de ontwikkeling van een huidmelanoom. Het IARC (International Association for Research on Cancer) plaatste zonnebanken onlangs in de hoogste categorie samen met carcinogenen zoals asbest en tabak.

Zonnebanken beschermen de huid bovendien niet tegen ultravioletstralen. Integendeel, kunstmatige en natuurlijke ultravioletstralen versterken elkaars nefaste invloed op de huid. Met andere woorden: hoe meer u onder de zonnebank gaat, hoe minder u vervolgens in de zon kunt komen.