Nieuws 26-02-09

Onderzoekers van de KU Leuven bestuderen een nieuwe manier om chemotherapie doeltreffender te maken en de vorming van uitzaaiingen af te remmen. Ze hebben recentelijk ontdekt dat ze de structuur van de bloedvaten binnenin een gezwel zouden kunnen wijzigen door de activiteit van een zuurstofvanger (het PHD2 proteïne) te beperken. Deze aanpak biedt nieuwe perspectieven voor behandeling.

Bronnen: Cell, 13-02-09 ; Belga, 12-02-09 ; Artsenkrant 13-02-09 ; Gazet van Antwerpen, 13-02-09 ; Het Belang van Limburg, 13-02-09

Commentaar van de Stichting tegen Kanker

Het onderzoek naar de mechanismen achter angiogenesis (vorming van nieuwe bloedvaten) vormt de kern van heel wat onderzoeken in België en een beetje overal ter wereld. Er is al heel wat vooruitgang geboekt op dat vlak en geneesmiddelen die in staat zijn om de bloedvatvorming bij gezwellen af te remmen (Avastin® bijvoorbeeld) worden al voorgeschreven aan bepaalde patiënten met darmkanker. De komende jaren worden er nog heel wat andere moleculen verwacht.

Angiogenesis is evenwel een complex proces dat nog niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven... Onderzoekers proberen nieuwe mechanismen te ontcijferen die zouden moeten toelaten om de doeltreffendheid van chemotherapie te vergroten en de verspreiding van de cellen vanuit het oorspronkelijke gezwel af te remmen. Hun doel is om in te werken op de structuur van de bloedvaten. Zij voeden immers de gezwellen met zuurstof en voedingselementen. Daar is onder meer het team van Massimiliano Mazzone en Peter Carmeliet aan de KU Leuven mee bezig. 

Deze onderzoekers hebben ontdekt dat, door de werking van een specifiek proteïne (PHD2) af te remmen, de vorming van bloedvaten bij gezwellen gewijzigd zou kunnen worden. Bloedvaten die een gezwel voeden hebben inderdaad een chaotische structuur: de endotheelcellen, die de binnenwand van de bloedvaten bekleden, groeien over elkaar. Daardoor verhinderen ze een normale bloeddoorstroming en veroorzaken ze “lekken” in de bloedvaten. Langs die weg kunnen kankercellen ontsnappen en zich verspreiden naar andere plaatsen in het lichaam. De onregelmatigheid van de bloedstroom veroorzaakt bovendien hypoxie (zuurstofgebrek) binnenin het gezwel, wat dan weer de kankercellen stimuleert om invasiever en resistent te worden voor bepaalde behandelingen.

Door de activiteit van het PHD2 proteïne te beperken, hebben de onderzoekers vastgesteld dat het bloedvatnetwerk in het gezwel zich herorganiseerde. De endotheelcellen vormden nieuwe lineaire en vrij regelmatige structuren. Deze wijziging veroorzaakt een herstel van de zuurstofomstandigheden in het gezwel, een daling van zijn capaciteit om uitzaaiingen te vormen en een potentiële toegang tot geneesmiddelen, die het centrum van het gezwel kunnen bereiken en hun verwoestende invloed kunnen uitoefenen op de kankercellen.

Deze ontdekking biedt dus nieuwe behandelingsperspectieven. Niet alleen voor kankergezwellen, maar ook voor andere aandoeningen als hartaanvallen of hersenbloedingen.

Overhaasting is niet aangewezen want momenteel gebeuren de proeven nog op dieren in labo’s. Geduld blijft geboden tot de eerste gegevens voor proeven bij mensen bekend zijn.