Wat is vroege opsporing van kanker?

Vroege opsporing betekent dat je kanker (of de voorlopers van kanker) probeert op te sporen voordat er merkbare afwijkingen (symptomen) zijn. Het wordt ook wel “screening” genoemd.

Voor welke kankers bestaat vroege opsporing?

Vroege opsporingsmethoden bestaan voor veel, maar niet alle kankers. Lang niet voor elk van die methoden bestaat echter voldoende wetenschappelijke bewijs dat het ook werkt. 

Voor dikkedarmkanker, borstkanker en baarmoederhalskanker is er wel voldoende bewijs dat vroege opsporing nut heeft, maar alleen in bepaalde leeftijdsgroepen. De overheid biedt daarom voor die kankers georganiseerde vroege opsporing aan, ook wel “bevolkingsonderzoeken” genoemd. 

Voor andere kankers zijn wetenschappers het nog niet eens of vroege opsporing op grote schaal nut heeft. Toch is het mogelijk dat bepaalde personen in overleg met hun (huis)arts ook voor andere kankers aan vroege opsporing doen. Dat is dan meestal omdat zij een verhoogd risico op die kanker hebben. In die gevallen spreken we van individuele vroege opsporing. Opsporen van huidkanker bij mensen met een zeer zongevoelige huid, of mensen die op jonge leeftijd al een sterk verhoogd risico op darmkanker hebben zijn daar een voorbeelden van. 

Is vroege opsporing aan te raden?

Vroege opsporing is een persoonlijke keuze, het is daarom van belang dat je je informeert over voor- en nadelen (zie lager) zodat je een wel overwogen beslissing kunt maken.

Wel vindt Stichting tegen Kanker dat er voor bepaalde kankers voldoende wetenschappelijk bewijs bestaan dat de voordelen belangrijker zijn dan de nadelen. Daarbij gaat het om vroege opsporing van borstkanker, baarmoederhalskanker en dikkedarmkanker. Je kunt voor die kankers deelnemen aan georganiseerde vroege opsporing (bevolkingsonderzoeken) of je arts vragen voor een individuele vroege opsporing. 

Als je een verhoogd risico op de gezochte kanker hebt (bijvoorbeeld omdat een bepaalde kanker vaak voorkomt in jouw familie), of indien je symptomen van die kanker hebt, vraag dan raad aan je (huis)arts.

Voor- en nadelen van vroege opsporing

Vroege opsporing van kanker heeft zowel voor- als nadelen, het is daarom belangrijk je goed te informeren om daarna een weloverwogen keuze te maken. De voor- en nadelen verschillen echter per type kanker, daarom worden de belangrijkste op de volgende pagina’s besproken:

Je (huis)arts is de ideale partner om jouw specifieke situatie mee te bespreken.

Aanhoudende afwijkingen zijn alarmsignalen

Als er afwijkingen (symptomen) opduiken, is het belangrijk om te weten of ze te wijten zijn aan kanker of aan een andere ziekte. We spreken dan niet meer van vroege opsporing, maar over een diagnostisch onderzoek. Ga naar je (huis)arts, hij of zij zal je verder helpen. 

Het belang van je (huis)arts
Op deze pagina vind je algemene informatie over screening. Toch kan geen enkele website het contact met je (huis)arts vervangen of uitvoerig ingaan op elk specifiek geval.
Aarzel dus niet om met je persoonlijke vragen bij je (huis)arts aan te kloppen. Hij of zij kan je duidelijke en persoonlijke antwoorden geven.

Getuigenissen

Christina onderging een zware chirurgische ingreep als behandeling van haar maagkanker: haar maag werd verwijderd. Ze heeft dan wel heel wat geleden, maar blijft hameren op één ding: de toekomst ligt voor haar, en met wilskracht kom je heel ver.Lees verder