Huidkanker (non-melanomen) | Stichting tegen Kanker

Huidkanker (non-melanomen) - Algemeen

Huidkanker

In vrijwel alle gevallen ontstaat huidkanker in de opperhuid. De twee vormen van huidkanker die ontstaan uit de cellen van de opperhuid zelf, het basaalcel- en het plaveiselcelcarcinoom, komen veruit het meeste voor, samen ongeveer 80 procent van de gevallen van huidkanker. Het melanoom, dat ontstaat uit de pigmentcellen in de opperhuid, komt bij circa 10 procent van de patiënten met huidkanker voor. Bij de resterende 10 procent gaat het om verschillende andere, zeer zeldzame vormen van huidkanker. Naast de genoemde vormen van huidkanker zijn er huidafwijkingen die geen kanker zijn, maar dat wel kunnen worden: premaligne afwijkingen of voorstadia van kanker. Huidkanker komt bij mannen evenveel voor als bij vrouwen, behalve melanomen: die komen iets vaker voor bij vrouwen;

Huid

 

 

 

 

 

 

 

Basaalcelcarcinoom

Ongeveer 75 procent van de gevallen van huidkanker zijn basaalcelcarcinomen. Dit type huidkanker komt vooral voor bij mensen van vijfenveertig jaar en ouder, maar ook jongere mensen kunnen een basaalcelcarcinoom krijgen. Het basaalcelcarcinoom groeit zeer langzaam en zaait vrijwel nooit uit. Het wordt daarom vaak “lokaal kwaadaardig” genoemd en is de minst kwaadaardige vorm van huidkanker. Toch verdient ook een basaalcelcarcinoom een grondige behandeling. Als er niets aan wordt gedaan, kan het in de diepte doorgroeien en de weefsels onder de huid bereiken. De genezingskans wordt dan kleiner, de behandeling veel moeilijker.

Plaveiselcelcarcinomen

Tien procent van de gevallen van huidkanker zijn plaveiselcelcarcinomen. Dit type huidkanker komt vooral voor bij mensen van zestig jaar en ouder. Deze huidanker groeit sneller dan het basaalcelcarcinoom. Zonder behandeling zaait hij uiteindelijk wel uit. Dat gebeurt meestal via de lymfeklieren in de buurt van het carcinoom. Het plaveiselcelcarcinoom is daardoor kwaadaardiger dan het basaalcelcarcinoom. Bij vroegtijdige behandeling zijn de vooruitzichten echter erg gunstig.

Premaligne afwijkingen van de huid

Er zijn verschillende afwijkingen die nog geen kanker zijn, maar het kunnen worden: dergelijke “premaligne” aandoeningen komen voornamelijk voor bij oudere mensen. Een premaligne aandoening kan ontaarden in een plaveiselcelcarcinoom. Dat gebeurt niet vaak, maar we moeten wel met de mogelijkheid rekening houden. Ook met die huidafwijking gaan we dus best naar de huidarts. Net als de verschillende vormen van huidkanker ontstaan premaligne aandoeningen meestal onder invloed van te veel ultraviolette straling. De voornaamste is actinische keratose.

Cijfers huidkanker

In 2016 (cijfers van het Kankerregister), werden er bijna 38 000 nieuwe gevallen van huidkanker (alle vormen samen) vastgesteld. Deze cijfers omvatten 3069 gevallen van melanoom en bijna 7480 plaveiselcelcarcinomen. Bovenop komen er ongeveer 28 000 nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom. Deze laatste zijn niet opgenomen in het Kankerregister, dat enkel invasieve tumoren vermeldt, d.w.z. tumoren die de omliggende weefsels van de eigenlijke tumor binnendringen.

Bron:  Cancer Fact Sheets, Stichting Kankerregister, Incidentiejaar 2016, Brussel 2019

Algemeen: de huid

Onze huid heeft verschillende taken:

  • de huid beschermt ons lichaam, bijvoorbeeld tegen infecties en ultraviolette straling (UV);
  • via de huid kunnen we signalen uit de omgeving waarnemen: de huidzenuwen voeren pijn-, tasten warmteprikkels naar de hersenen, die de prikkels omzetten in gevoel;
  • ten slotte is de huid van groot belang voor het regelen van de lichaamstemperatuur; de zweetklieren in de huid leveren daar een belangrijke bijdrage toe.

Onze huid bestaat uit drie lagen. De bovenste laag heet de opperhuid, de middelste de lederhuid en de onderste het onderhuidse bindweefsel. De opperhuid bestaat grotendeels uit twee typen cellen:

  • basale cellen
  • plaveiselcellen

Verder bevinden zich in de opperhuid onder meer pigmentcellen, de melanocyten. De lederhuid bestaat uit bindweefsel, ook wel steunweefsel genoemd. Daarin bevinden zich onder meer: zweetklieren, haarwortels met talgklieren, bloed- en lymfevaten, zintuigcellen en zenuwuiteinden.

Het onderhuidse bindweefsel dient hoofdzakelijk als steunweefsel en bestaat voornamelijk uit vetcellen. De basale cellen in de onderste laag van de opperhuid delen zich nog. Daar ontstaan nieuwe huidcellen. In de loop van ongeveer een maand schuiven de nieuwe cellen naar boven en in die tijd veranderen zij van vorm. In het begin zijn zij rond of ovaal, daarna worden zij hoekiger en ten slotte ook platter (plaveiselcellen).

Uiteindelijk verhoornen de plaveiselcellen en sterven zij af. Het lichaam stoot dat dood, verhoornd materiaal (hoornlaag) daarna af in de vorm van schilfertjes. De aanmaak van nieuwe cellen en de afstoting van dood materiaal houden elkaar voortdurend in evenwicht. De pigmentcellen of melanocyten bevinden zich eveneens in de onderste laag van de opperhuid. Onder invloed van ultraviolette straling uit bijvoorbeeld zonlicht of ultravioletlampen vormen melanocyten het bruine huidpigment. Een huid die bruint, geeft dat pigment af aan de andere cellen in de opperhuid. Onze haren en nagels groeien vanuit uitstulpingen van de opperhuid, diep in de lederhuid.

Laatst aangepast op: 15/07/2019

Oorzaken

In veel gevallen ontstaat huidkanker door overmatige blootstelling aan ultraviolette straling . Die straling komt van nature voor in zonlicht. Zonneapparaten (solaria, zonnebanken, ultravioletlampen) passen de ultraviolette straling kunstmatig toe. Ultraviolette straling is nuttig : ze bevordert de

Symptomen

Symptomen van basaalcelcarcinomen Het basaalcelcarcinoom komt vooral voor in het gelaat . Meestal ziet de patiënt een glad, glazig knobbeltje dat heel langzaam groeit. Soms zijn er verwijde bloedvaatjes in te zien. Op den duur ontstaat in het midden een zweertje en daaromheen een rand met een

Onderzoeken

Als een patiënt met een huidaandoening bij de arts komt, zal die eerst de ernst van de verandering in de huid beoordelen. Weet hij niet zeker of de afwijking onschuldig is, dan zal hij de patiënt doorverwijzen, meestal naar een huidarts . De specialist kan vaststellen of een bepaalde verandering

Behandelingen

Huidkanker kan je op verschillende manieren behandelen. Hoe is afhankelijk van de soort, de plaats en de grootte van de tumor, en van de leeftijd van de patiënt. Ook de ervaring van de behandelende arts met een bepaalde behandeltechniek speelt een rol. Vanzelfsprekend houdt hij rekening met de

Nog meer weten?

Titel: 
Huidkanker (met uitzondering van melanoom)Download PDF (816.87 KB)

Getuigenissen

Patricia vertelt ons over hoe zij borstkanker beleefd heeft, wat haar heeft geholpen om deze beproeving te doorstaan en hoe de ziekte haar kijk op het leven heeft veranderd.Lees verder