1 november 2021 - Twee jaar geleden werd de minimumleeftijd voor het kopen van tabak in België opgetrokken van 16 naar 18 jaar

neutrale sigarettenpakjesVrijdag, 5 november 2021

Een zeer goede maatregel, maar voor Stichting tegen Kanker is er nog werk aan de winkel

Het aantal jongeren dat rookt, daalt. Maar dit globale cijfer verbergt een aantal ongelijkheden. In de hogere sociale klassen zien mensen dat hun kinderen en de vrienden van hun kinderen, steeds minder roken. Dit kan de valse indruk geven dat de strijd tegen tabak voorbij is en dat het probleem zichzelf wel zal oplossen. Helaas, niets is minder waar.   

Er moeten nog extra inspanningen worden gedaan. Uit verschillende tabaksenquêtes en onderzoeken blijkt dat in kansarme milieus meer gerookt wordt, zeker als de ouders en andere belangrijke personen uit de omgeving zelf roken. Het risico voor de jongere om zelf te beginnen met roken ligt hoog en bovendien is stoppen met roken dan moeilijker. Stichting tegen Kanker wil dat elke jongere wordt beschermd tegen roken en er nooit mee start.

De tabaksindustrie blijft op zoek naar nieuwe klanten

Jongeren blijven een gegeerd doelwit, De tabaksindustrie is nog steeds op zoek naar klanten voor morgen en richt zich op minderjarigen om de industrie draaiende te houden, ondanks toenemende wetten en verbodsbepalingen.

Waarom zijn tieners een ideaal doelwit? Jongeren voelen zich onkwetsbaar, zij zijn niet bang om later kanker te krijgen wanneer ze roken. Dat roken hen ooit met een zware ziekte zal confronteren, is ver verwijderd van hun leefwereld. Elke jongere die met roken begint, is ervan overtuigd op tijd te kunnen stoppen, wanneer hij of zij dat wil. De ernst van nicotineverslaving en de invloed op het beloningscircuit in de hersenen worden helaas door zowel jongeren als volwassenen ruimschoots onderschat. Jongeren die risicogedrag vertonen op gebied van gezondheid, blijven daar maar al te vaak lang in hangen en raken in het geval van roken verstrikt in een gewoonte die moeilijk af te leren is. 

De hersenen van jongeren reageren anders op nicotine dan die van volwassenen. De centrale kern van al onze verslavingen is een klein neurologisch circuit, het ‘beloningscircuit’. Dat werkt als een motor die ons doet verlangen naar plezier, ons zin geeft om door te gaan en ons aanspoort om dingen te doen die we prettig vinden.

In het beloningscircuit is de kracht van nicotine dezelfde als die van een harddrug! Daarbij komt dat het beloningscircuit extra gevoelig is voor blootstelling aan psychotrope stoffen als de hersenen nog niet volledig volgroeid zijn, namelijk tot ongeveer de leeftijd van 23 jaar. Wetenschappelijke literatuur wijst ons erop dat we onze jongeren absoluut moeten beschermen tegen het roken, ten minste tot de leeftijd van 23 jaar. Daarna is de kans klein dat ze er alsnog mee beginnen.

Wat zijn de volgende noodzakelijke stappen voor Stichting tegen Kanker?

Om de maatregel van twee jaar geleden kracht bij te zetten, doet Stichting tegen Kanker opnieuw een beroep op de beleidsmakers voor een ambitieus antitabaksplan. Het gaat om verschillende maatregelen:

  • vermindering van het aantal verkooppunten en verbod op uitstallingen in verkooppunten,
  • verbod op verkoopautomaten voor nicotineproducten,
  • verbod op de verkoop van nicotineproducten buiten winkels met een vergunning (zoals bijvoorbeeld het geval is op festivals als Tomorrowland),
  • instellen van een aanzienlijke accijnsverhoging, iets waar jongeren zeer gevoelig voor zijn,
  • een terugbetaling voorzien voor nicotinevervangers zoals nicotinepleisters of -kauwgom.

 "Stichting tegen Kanker hoopt dat de regering verder werk maakt van stevige accijnsverhogingen. Maar er zijn ook krachtige maatregelen nodig om rokers beter toegang te verlenen tot rookstophulp. Het verlagen van de financiële drempel naar erkende nicotinevervangers is zo’n maatregel. Om te voorkomen dat jongeren met roken beginnen, zou er meer moeten ingezet worden op rookstophulp voor de rokende ouders en leraren uit hun omgeving”.

- Suzanne Gabriels, tabakspreventie-expert bij de Stichting tegen Kanker.