5.000 niet gestelde kankerdiagnoses sinds maart door de pandemie

Registre diminutin NLzaterdag, 21 november 2020

Stichting tegen Kanker roept op om therapieën,

onderzoeken en screenings niet uit te stellen

 

 

De nieuwe cijfers van Stichting Kankerregister laten zien dat er nog steeds minder kankerdiagnoses worden gesteld sinds het laatste cijfer dat werd gecommuniceerd in juli (44% minder diagnoses in de eerste golf van maand april 2020 ten opzichte van april 2019). De meest recente cijfers tot midden september tonen gelukkig een inhaalbeweging maar er blijven toch nog steeds 14% minder kankerdiagnoses. In absolute cijfers komt dit overeen met 5.000 niet gestelde diagnoses sinds begin maart, wat nog steeds veel is. 

 

Stichting tegen Kanker benadrukt de noodzaak om bij hardnekkige alarmsignalen toch een arts te consulteren. Angst om het virus op te lopen en zich daarom noch te laten screenen noch therapie te volgen tijdens de coronacrisis, kunnen enorme gevolgen hebben voor de kankerdiagnoses en de behandeling. Natuurlijk verschilt dit van kanker tot kanker. Stichting tegen Kanker roept daarom met aandrang op om therapieën, onderzoeken en screenings niet uit te stellen. 

 

Leeftijd en tumortype

 

Om verschillen op basis van leeftijd en tumortype te evalueren, vergeleek Stichting Kankerregister de gehele periode van begin maart tot half september 2020 met dezelfde periode in 2019. 

 

Bij de 80-plussers is de daling met 18% voorlopig het meest uitgesproken. Bij de 65- tot 79-jarigen ligt de daling rond 12% en bij de 50- tot 64-jarigen rond 16%. In de leeftijdsgroepen jonger dan 50 jaar is het verschil kleiner. Bij de 35- tot 49-jarigen gaat het om een daling van 9% en bij de 20- tot 34-jarigen is dit 5%. Bij kinderen en adolescenten tot en met 19 jaar is het aantal diagnoses vergelijkbaar met vorig jaar. In vergelijking met de eerste studie (met cijfers tot eind april) is er dus duidelijk een herstelbeweging ingezet.

 

Net als in april is de impact het grootst bij de huidkankers met een daling van meer dan 1 op 5 van de diagnoses. Ook bij blaas- en nierkanker is de daling net iets groter dan 20%. Bij hoofd- en halskanker is dit 19% en bij prostaatkanker gaat het om 15%. Bij de hematologische maligniteiten (kankers van het beenmerg of lymfeklieren) blijft de daling gemiddeld 15%. Ook bij andere meer agressieve kankertypes is de daling minder uitgesproken, met name bij longkanker (10%), pancreaskanker (9%) en slokdarmkanker (9%).

 

Van half maart tot begin mei was er een tijdelijke stopzetting van niet-essentiële onderzoeken. Ook de bevolkingsonderzoeken naar borst-, baarmoederhals- en dikkedarmkanker werden tijdelijk stopgezet. Gelukkig werden ze nadien geleidelijk aan opnieuw hervat. Maar dit zorgde voor een sterke daling van het aantal diagnoses tijdens de eerste golf. Het aantal diagnoses van dikkedarmkanker daalde met 18% bij de mannen en 22% bij de vrouwen. In de screeningsleeftijdscategorie (50-74 jaar) is dit 22% (meer dan 1/5de!) bij zowel mannen als vrouwen. Borstkanker vertoont een kleinere daling van 14% voor alle leeftijden en 20% bij de screeningsleeftijd (50-69 jaar). Bij baarmoederhalskanker lijkt het effect van de eerste golf volledig gecompenseerd en is er geen daling meer waar te nemen. Dit geldt zowel voor de screeningsleeftijd als voor alle leeftijden samen.

 

Het belang om deel te nemen aan de bevolkingsonderzoeken naar borst-, baarmoederhals- en dikkedarmkanker mag duidelijk niet onderschat worden.

 

Stichting tegen Kanker roept op om onderzoeken en therapieën niet te stoppen 

 

Stichting tegen Kanker hoopt dat de ingezette inhaalbeweging zich ook na midden september zal doorzetten en roept op om therapieën, onderzoeken en screenings niet uit te stellen. De inspanningen van alle zorgverleners om tijdens deze tweede golf de patiënten in alle veiligheid te blijven behandelen is voor Stichting tegen Kanker erg hoopvol.

 

"We weten nog niet wat de impact zal zijn van de tweede “lockdown” zelfs al is die minder streng dan de eerste.", verduidelijkt Didier Vander Steichel, Medisch en Wetenschappelijk DirecteurStichting tegen Kanker. "De niet gestelde diagnoses betekenen niet dat er minder kankergevallen zijn, maar zouden wel kunnen betekenen dat de diagnose en behandeling in een later stadium worden gestart. Hierdoor bestaat het risico dat er wordt overgegaan tot agressievere behandelingen, om nog maar te zwijgen over de minder gunstige prognoses. Het is te vroeg om te weten of dit effectief zo is, maar het zou best kunnen dat dit een van de zware collaterale gevolgen zal zijn van de pandemie. Want zoals we weten, wachten kankers niet: hoe eerder de diagnose en start van behandeling, hoe groter de kans op genezing!"