Column Artsenkrant: De tabaksindustrie is een grotere bedreiging dan terreur

De tabaksindustrie komt alleen te staanVrijdag, 19 oktober 2018

Dé winnaars van de afgelopen verkiezingen in Vlaanderen zijn Groen en Vlaams Belang. De verkiezingsuitslagen maken duidelijk dat we begaan zijn met veiligheid.

Groen doet het goed omdat mensen zich zorgen maken over de opwarming van de aarde en de link zien tussen lokale keuzes rond verkeersveiligheid of ruimtelijke ordening en het grotere plaatje van het klimaat. Vlaams Belang is terug van weggeweest omdat angst voor migranten en terreur de zoektocht naar zekerheid en veiligheid versterkt, wat zich bij een groeiend aantal electoraal vertaalt naar "eigen volk eerst".

De cabaretier Freek de Jonge nam nochtans geen blad voor zijn mond bij de vorige Nederlandse verkiezingen. "Als je je niet met peanuts bezig wilt houden, dan moet je je op roken storten. Wat nu terrorisme, tabak is pas dodelijk." Getalsmatig is roken een veel grotere ramp dan terrorisme: in onze Westerse wereld eist tabak een veelvoud aan doden. Voor België zijn het elk jaar zo'n 14.000 vroegtijdige sterftes door het roken. Dit zijn veel meer slachtoffers dan bij de terreuracties in ons land.

Waarom heeft een tabaksbedrijf interesse voor terreurbestrijding? Daar zit toch geen winst in? Of wel? De tabaksproducenten zijn bezig met een charmeoffensief. Ze stellen zich aan overheden graag voor als partners om oplossingen aan te reiken. Zo steekt Philip Morris International via het Impact-fonds 100 miljoen dollar in projecten tegen illegale handel en de daarmee samenhangende criminaliteit.

Vanuit dit fonds werd onderzoek gesponsord naar de link tussen criminaliteit en terrorisme in 11 EU landen, ook België. Niet alleen is dit goed voor hun imago, dit soort onderzoek geeft het bedrijf ook toegang tot een netwerk van academici of beleidsmakers. Dit biedt kansen op disproportionele boodschappen die hun eigen business ten goede komen. Als je de publieke aandacht op terreur en criminaliteit kan houden, blijven andere aspecten uit het vizier.

Zo bleef de aandacht voor het effect van roken op het klimaat lang onder de radar. Roken is een bedreiging voor de volksgezondheid, maar tabak is eveneens een niet te onderschatten bedreiging voor het klimaat! De kosten voor onze planeet, van ontbossing tot vervuiling, werden met een nieuw rapport van de WHO duidelijk: een klimaatafdruk van 84 miljoen ton CO2 in 2014. Tabaksproductie betekent bovendien een groot verbruik van land, water en pesticide.

En dan is er nog de afvalfase. Sigarettenpeuken creëren een gigantische afvalberg. Als je die niet langer als zwerfvuil in het milieu wil, moet je inzamel- en verwerkingssystemen opzetten. Op EU-niveau wordt er momenteel gediscussieerd of de tabaksindustrie hiervoor verantwoordelijk kan worden gesteld.

Terrorisme en klimaat hebben beiden een belangrijke rol gespeeld bij de uitslagen van onze lokale verkiezingen. De tabaksindustrie wil graag onze aandacht vastpinnen op criminaliteit en terrorisme. Gelukkig staat de WHO recht om de link tussen tabak en het klimaat onder de aandacht te brengen.

Laat ons vooral samen focussen op het einddoel, dat waar elke mens naar toe wil en nood aan heeft: een veilige en geborgen omgeving. En laten we ons niet afleiden door de onethische tabaksgiganten die aan de zijlijn staan te trappelen om hun eigen belangen te doen gelden en die via alle mogelijke manieren het maatschappelijk discours proberen te beïnvloeden. Good luck aan alle verkozenen om er het beste van te maken!