Column Artsenkrant: Te veel moeite

Mathijs Goossenswoensdag, 3 oktober 2018

Deze column van onze woordvoerder Mathijs Goossens verscheen op woensdag 26/09/2018 in de Artsenkrant.

Ik mocht vroeger van mijn ouders maximaal drie keer per week het argument "het is me te veel moeite" of "ik heb er geen zin in" aanhalen. Ze hadden daarvoor ook een duidelijke definitie van "een week", en ik hanteer die nu nog steeds: een week begint op maandag om 7 uur 's ochtends.

Blijkbaar zijn ze daarmee begonnen in de tijd dat mijn broer en ik af en toe gevraagd werden om het huisvuil buiten te zetten of de afwas te doen. Drie keer per week klinkt best veel, maar dat is het niet voor een tiener.

Ik moest daar vorige week aan denken toen mijn collega me vroeg of ik al eens had nagegaan of mijn pensioenfonds belegt in tabaksproducten. Ik moest eerst even knipperen, want ik had geen idee waar ze het over had. De bondige versie van de uitleg is dat je kunt nagaan of je pensioenfonds geld investeert in aandelen van tabaksproducenten.

Ik glimlachte, zei dat dat zeer interessant klonk, en dacht stilletjes dat is me te veel moeite. Maar, ik had op vrijdagnamiddag de drie 'te veel moeites' van die week al opgebruikt, dus ik beloofde haar dat ik het zou nagaan.

Waar gaat het over?

Wanneer er geld op je bankrekening staat, of via de bank wil investeren in beleggingen of pensioenfondsen, dan kan de bank daar mee doen wat ze wil (met bepaalde wettelijke beperkingen zoals je eigen risicoprofiel). Dat betekent dat er ook geld belegd kan worden in bedrijven waar je zelf liever niet mee geassocieerd wil worden.

Ik stuurde een mailtje naar mijn bank om te weten of mijn pensioenfonds in tabak investeert en ik kreeg onmiddellijk de productfiche van mijn pensioenfonds gestuurd. Als het gaat om beleggingen of pensioenfondsen kun je die "productfiche" blijkbaar gewoon opvragen. Waarschijnlijk krijg je die zelfs bij de ondertekening, maar wie leest zoiets nu... Het leek dus makkelijk, totdat ik zag hoe lijvig dat document was. Dat was het moment dat ik besloot het tot maandag 7 uur 's ochtends te laten liggen, zodat het in een nieuwe week zou zitten.

Toch niet zo veel moeite?

Maar, even later belde mijn bank me op. In het geval van pensioenfondsen/beleggingen is er ook een makkelijkere aanpak. Bij veel banken kun je kiezen tussen twee types van fondsen/beleggingen: SRI (Socially Responsible Investment) versus de "gewone".

De bedrijven die in de SRI groep zitten, zijn meestal betrokken in sectoren zoals hernieuwbare energie, efficiënt energiegebruik, microkrediet verstrekkers, sociale gerechtigheid enz. Ik zeg "meestal" want er bestaat géén algemeen aanvaarde definitie van SRI. Het idee van SRI is dat je zowel financieel rendement hebt, alsook een positieve impact op milieu of sociale structuur (vergeleken met "alle rest").

Bij veel banken kun je kiezen tussen twee types van fondsen/beleggingen: SRI (Socially Responsible Investment) versus de "gewone"

In de groep van 'gewone beleggingen' kun je bedrijven vinden die bijvoorbeeld producten maken die verslavend werken (tabaksproducten, alcohol, gokken) of andere zaken die niet in alle omstandigheden ethisch verantwoord zijn (bv. wapenhandelaars). Die zijn blijkbaar nogal winstgevend, en dus een goede investering als je kijkt naar het korte termijn financiële aspect.

Het rendement van een SRI-belegging ligt tegenwoordig niet altijd even hoog als een non-SRI. Logisch, als die winstgevender zouden zijn, zou niemand nog twijfelen. Maar aan de andere kant is het goed mogelijk dat een bedrijf dat werkt in de sector van hernieuwbare energie op lange termijn veel winstgevender wordt dan een bedrijf dat vooral op diesel focust. Dr. Bronwyn King van het Peter MacCallum Cancer Centre legt het in dit filmpje nog eens uit.

Ik ben altijd wat achterdochtig als een winstgeoriënteerd bedrijf zoals een bank een sociaal geëngageerd alternatief aanbiedt. Aan de andere kant, als zelfs een bank denkt dat de SRI-optie winstgevend kan zijn, waarom zou ik dan twijfelen? Dus zei ik tegen mijn bank dat ze mag overschakelen naar een SRI-pensioenfonds. Ik kan mijn collega na haar verlof zeggen dat ik vanaf komende maand helemaal tabaksvrij ben. Waarschijnlijk investeer ik zelfs in één of ander groen project... Al met al was het eigenlijk niet zó veel moeite.