De tabaksindustrie komt alleen te staan

De tabaksindustrie komt alleen te staanVrijdag, 5 januari 2018

 

Dit opiniestuk van onze expert tabakspreventie Suzanne Gabriels verscheen op vrijdag 5/1/2018 in De Standaard

Als eerste retailer in Europa neemt Kruidvat de verantwoordelijkheid op om het gebruik van tabak onder jongeren te ontmoedigen. Het idee komt vanuit Nederland naar België overgewaaid. De 250 Belgische filialen van Kruidvat volgen de Nederlandse winkels waar geen tabakswaren meer verkrijgbaar zullen zijn tegen eind 2019.

Behalve de motivatie om mee te werken aan een rookvrije toekomst, zullen ook praktische overwegingen hebben meegespeeld. In Nederland werd afgelopen zomer beslist dat sigaretten en andere tabaksartikelen vanaf 2020 uit het zicht en achter slot en grendel moeten. In België is er geen regeling voor zo’n uitstalverbod naar Nederlands voorbeeld. Er is ook geen verplichting tot neutrale sigarettenpakjes zoals in Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk.

Recht op gezondheid

Ook in andere landen wordt de tabaksindustrie meer en meer uitgesloten. Zo maakte de Franse bank BNP Paribas in november bekend dat ze transacties en investeringen met betrekking tot de tabaksindustrie stopzet en zich geleidelijk zal losmaken van deze sector. De Franse verzekeringsgroep “AXA” had zich hier al eerder toe geëngageerd. 

In 2017 besliste ook U.N. Global Compact om tabaksbedrijven uit te sluiten. Die groep is bezig met initiatieven rond duurzaamheid en waarbij bedrijven elkaar ondersteunen om te ondernemen met respect voor de mensenrechten en het milieu.

Het Deens Instituut voor Mensenrechten, dat een vrijwillige samenwerking was aangegaan met Philip Morris International (PMI), beëindigde in mei de relatie met dit tabaksbedrijf omdat “tabak uitermate schadelijk is voor de gezondheid en de productie en marketing van tabak onverenigbaar is met het recht op gezondheid.”

Campagnes

De tabaksbedrijven en hun aandeelhouders verrijken zich, goed wetend dat het roken van tabak meer dan de helft van de gebruikers doodt. Roken is een historische anomalie. In 1954 beloofde PMI “de activiteiten morgen te stoppen” indien sigaretten schadelijk zouden zijn voor de gezondheid. Lange tijd werd de waarheid over de schade door roken geweld aangedaan. Ondertussen is ontegensprekelijk bewezen dat er geen veilig consumptieniveau is. En alle functies die rokers aan een sigaret toedichten, kunnen op veiligere manieren bekomen worden. 

De productie, marketing en verkoop van tabaksproducten stopzetten, is de enige juiste beslissing. Dat dit niet van de ene dag op de andere kan, is begrijpelijk. De kleinere verkoopspunten, die leven van de omzet bij rookwaren, mogen ondersteuning krijgen om zich anders te organiseren. De roker, die met een hardnekkige verslaving kampt, mag beter ondersteund worden. In Frankrijk, Nederland en het VK organiseren de overheden daartoe grote rookstopcampagnes. 

De tabaksindustrie probeert zichzelf opnieuw te positioneren met zogezegd veilige alternatieven, maar ze is en blijft het probleem, en niet de oplossing. Met de moedige uitstap van Kruidvat, AXA en BNP Paribas treedt de strijd tegen de tabaksindustrie een nieuw tijdperk in.