Immunotherapie verbeteren door protontherapie?

Immunotherapie verbeteren door protontherapieMaandag, 6 augustus 2018

Een team van onderzoekers van het Namur Research Institute for Life Science heeft een ontdekking gedaan waardoor de strijd tegen kanker een stuk effectiever zou kunnen worden. Zij hebben tijdens laboratoriumtesten aangetoond dat protontherapie de resultaten van immunotherapie verbetert door het immuunsysteem in het algemeen te versterken, en macrofagen in het bijzonder.

Bronnen: Cell Death & Disease, Genard et al, 2018 ; 9 : 728 ; Persbericht Narilis, 31-07-18

Commentaar van Stichting tegen Kanker

Terwijl er op campus Gasthuisberg in Leuven volop gewerkt wordt aan het allereerste centrum voor protontherapie in België, zijn de onderzoekers van NARILIS (het onderzoeksinstituut dat werd opgericht uit de samenwerking tussen de universiteit van Namen en de CHU UCL Namur) al bezig met een onderzoeksproject om de effectiviteit van immunotherapie te verhogen door protontherapie te gebruiken.

Het immuunsysteem is opgebouwd uit zeer veelzijdige cellen, zoals bijvoorbeeld macrofagen (M), die zelfs tegenstrijdige rollen kunnen spelen. Zelfs als hun belangrijkste functie erin bestaat om indringers (bacteriën, virussen, ...) of slecht werkende cellen te vernietigen (de rol van macrofagen van type M1), dan nog kunnen ze bondgenoten worden van kankercellen, door hen te helpen ontwikkelen en zich te verspreiden (de rol van macrofagen type M2). Soms kunnen ze zelfs worden ‘getemd’ door de kankercel. Die zal hen dan inlijven en hen aanpassen zodat ze hun antitumorale functie verliezen. De kankercel kan hen zelfs gebruiken om het immuunsysteem af te remmen! Deze macrofagen worden TAM’s genoemd, tumor-associated macrophages.

Deze ‘gijzeling’ van macrofagen is een van de redenen waarom de immunotherapie kan mislukken: het immuunsysteem wordt gesaboteerd door kankercellen die sommige van haar eigen spelers tegen haar opzet...

Het team in Namen heeft nu ontdekt dat deze TAM’s veel gevoeliger zijn voor protontherapie dan macrofagen die hun antitumorale functie hebben behouden. Beter nog: de blootstelling aan protontherapie kan macrofagen type M2 weer herprogrammeren naar macrofaag type 1, en zo hun antitumorale werking herstellen.

Deze ontdekking is heel bemoedigend, maar het is heel belangrijk te onderstrepen dat deze tests alleen in het laboratorium zijn uitgevoerd (in vitro). Of protontherapie ook bij echte patiënten dit voordeel zou kunnen leveren moet dus nog worden bewezen. In afwachting daarvan vormt deze techniek van bestraling, samen met immunotherapie, een nieuwe vooruitgang...