Maart = darmkankermaand - Screening redt levens

aantal darmkankers 2018Dinsdag, 2 maart 2021

Maart = darmkankermaand

Screening redt levens

 

Je laten screenen kan je leven redden. Dat geldt in het bijzonder voor colorectale kanker. Deze kanker heeft 90% kans op genezing bij een diagnose in een vroeg stadium. In maart – darmkankermaand - roept Stichting tegen Kanker iedereen op om zich te laten screenen. Dat kan bovendien thuis in alle veiligheid!

 

Colorectale kanker (dikke darm) is een van de meest voorkomende kankers in België en treft bijna 8.000 mensen per jaar. Darmkanker is na borstkanker de meest voorkomende kanker bij vrouwen, en de nummer 3 onder de kankers bij mannen, na prostaat- en longkanker. 

 

Een systematische opsporingstest van darmkanker wordt om de twee jaar aanbevolen voor mannen en vrouwen tussen 50 en 74 jaar. In maart, de internationale darmkankermaand, benadrukt Stichting tegen Kanker het belang van de gratis test.

Systematische screening vanaf 50 jaar

 

Colorectale kanker vertoont vaak lang geen symptomen. Daarom moet het worden opgespoord voordat het zich voordoet. Want als je wacht op de eerste symptomen, is het soms al te laat.

 

De systematische bevolkingsonderzoeken naar dikkedarmkanker (die verschillen per landsregio) richten zich tot mannen en vrouwen van 50 tot 74 jaar die geen symptomen of een verhoogd (vaak erfelijk) risico op darmkanker hebben. Elke twee jaar wordt een test via de post bezorgd die je thuis kunt uitvoeren en terugsturen. In het labo wordt dan gezocht naar bloedsporen in de stoelgang die je niet met het blote oog kan onderscheiden. De test heet de immunochemische Fecaal Occult Bloedtest (iFOBT). In Vlaanderen krijgen zowel je huisarts als jij zelf het resultaat toegestuurd.

 

In 97% van de gevallen is het resultaat van de test normaal en word je gerustgesteld. Als de test positief is, wordt een diagnostische colonoscopie aanbevolen. In de meeste gevallen zal het onderzoek letsels aan het licht brengen die niet ernstig zijn of poliepen die best verwijderd worden. Als een kankerdiagnose wordt gesteld, is een snelle behandeling mogelijk. De test moet maar om de twee jaar worden herhaald en dat is voldoende omdat colorectale kanker zich in het begin meestal zeer langzaam ontwikkelt.

 

Voor mensen met een bijzonder hoog risico, en vooral in geval van erfelijke aanleg, is het raadzaam ruim voor de leeftijd van 50 jaar een arts te raadplegen. Er wordt dan een aangepaste screening aangeboden.

Wat zijn de risico's van een late behandeling?

 

Hoe later een kanker wordt behandeld, hoe kleiner de kans op genezing. Behandelingen zijn bovendien invasiever en pijnlijker met soms ernstige gevolgen voor de patiënt. "De ontdekking van kanker in een vroeg stadium leidt tot een betere prognose. Voor alle stadia samen bedraagt de relatieve 5-jaarsoverleving voor colorectale kanker in België 72% (cijfers gebaseerd op de jaren 2014-2018). Indien de kankerdiagnose echter in stadium I of II wordt gesteld, bedraagt de overlevingskans respectievelijk 97% en 88%. Voor stadium IV van colorectale kanker daalt dit cijfer tot 20%, vandaar het belang van vroegtijdige opsporing", verduidelijkt Julie Francart van het Kankerregister, dat jaarlijks bijna 3.000 sterfgevallen optekent aan darmkanker.

 

Vlaanderen boekt goede resultaten maar het kan nog beter

 

Stichting tegen Kanker roept de bevoegde overheden op om alle nodige middelen in te zetten om de deelname aan screening te verhogen. 

 

De screening heeft ontegensprekelijk een impact op de volksgezondheid, want het aantal dikkedarmkankers daalt! Bovendien stijgt de genezingskans bij een vroegtijdige diagnose. Toch is er ruimte voor verbetering want er zijn nog te veel mensen die niet deelnemen aan de gratis screening.

 

In Vlaanderen stuurt iets meer dan 50% (51,1%) de test die ze thuis krijgen terug. Omdat er ook andere types screenings bestaan (bij de huisarts/specialist/apotheker) is in totaal ongeveer 2/3de (64,4%) van de Vlamingen in de leeftijdsgroep 50 tot 75 jaar gescreend op dikkedarmkanker. (bron: bevolkingsonderzoek.be) Maar er is ruimte om het nog beter te doen vooral wat betreft de test die thuis wordt bezorgd. Die is gratis, makkelijk en betrouwbaar.

 

De overlevingscijfers van dikkedarmkanker zijn in België zeer hoog in vergelijking met de andere Europese landen. Dit is te danken aan een cultuur van innovatie en onderzoek, de multidisciplinaire aanpak en de goed toegankelijke gezondheidszorg in ons land. Maar in de dagelijkse praktijk stel ik vast hoe belangrijk het is om te investeren in preventie, screening en een vroegtijdige diagnose: dit biedt nog altijd de meeste kansen om de overlevingscijfers verder te verbeteren. Daarom heb ik jaren hard gewerkt om de screening in Vlaanderen op de rails te krijgen als voorzitter van de Werkgroep van Dikkedarmscreening van de Vlaamse overheid. Ik ben blij dat Vlaanderen daar nu de vruchten van plukt, maar het kan nog steeds beter. Als arts roep ik de bevolking op om zeker gebruik te maken van de gratis test die aan huis wordt bezorgd.

Prof. Dr. Eric Van Cutsem, Hoofd Afdeling Digestieve Oncologie, UZ en KU Leuven – Voorzitter Stichting tegen Kanker

 Risico's beperken is mogelijk: enkele adviezen van Dr Anne Boucquiau 

 

  • Stop met roken en beperk alcoholgebruik: de combinatie van alcohol en tabak verhoogt het risico op colorectale kanker met 8,6.
  • Doe meer aan lichaamsbeweging (bv. 30 minuten/d en dat 5 dagen/week : matige activiteit zoals stevig wandelen). De procentuele daling van het risico op dikkedarmkankerkanker, afhankelijk van het soort lichaamsbeweging, varieert van 18% tot 29%.
  • Beperk de consumptie van "rood" vlees, vleessoorten in het algemeen behalve gevogelte, (een consumptie van 100 g/d verhoogt het risico op colorectale kanker met 29%) en beperk de consumptie van charcuterie (een consumptie van 50 g/d verhoogt het risico op colorectale kanker met 21%).
  • Hou je gewicht binnen een normale gewichtsklasse: d.w.z. een body mass index (BMI) tussen 20 en 25 kg/m2 . Het risico neemt met 15% toe bij een BMI-stijging > 5 kg/m2 .
  • Eet meer vezelrijke voeding: groene groenten, peulvruchten en granen (400 g/d).
  • Verhoog de consumptie van melkproducten: melk zou het risico op colorectale kanker verminderen.

 

Op de website van dikkedarmkanker.bevolkingsonderzoek.be kan je terecht voor meer info rond screening.