Onderzoek redt levens... maar hoeveel precies?

WereldkankerdagVrijdag, 2 februari 2018

Dankzij uw bijdragen boekt de strijd tegen kanker vooruitgang

Een van de belangrijkste missies van Stichting tegen Kanker is het ondersteunen van wetenschappelijk onderzoek in België. Sinds 1988 hebben wij hier meer dan 150 miljoen euro voor uitgetrokken, goed voor de financiering van bijna 900 onderzoeksprojecten. Maar wat betekent dit nu concreet voor de patiënt? Kan men een cijfer kleven op de resultaten van kankeronderzoek?

Tekst: Patricia Servais (PhD)

Meer gevallen, maar hogere overlevingskans

Het aantal kankergevallen in België zal de komende tien jaar naar verwachting aanzienlijk toenemen. Het Kankerregister schat dat we in 2025 in ons land te maken krijgen met ongeveer 77 500 nieuwe gevallen per jaar, tegenover 67 820 vandaag (cijfers van 2014). 

Vanwaar die toename? Allereerst is er de vergrijzing (de kans op het ontwikkelen van kanker neemt toe met de leeftijd) en de toenemende bevolking. Vervolgens komt risicogedrag, voornamelijk roken, gevolgd door andere risicofactoren die te maken hebben met onze levensstijl, zoals overgewicht, bepaalde voedingstekorten, blootstelling aan uv en toxische stoffen, overmatig alcoholgebruik en een gebrek aan fysieke activiteit. Tot slot kunnen we de hoge incidentiecijfers ook in verband brengen met de vroegere detectie van bepaalde kankers (vooral borst- en darmkanker). Hierdoor kunnen we deze kankers veel effectiever behandelen, wat de overlevingskans verhoogt.

Effectievere kankerbehandelingen vertalen zich met name in een hogere vijfjaarsoverleving: 59% van de mannen en 68% van de vrouwen zijn vijf jaar na hun kankerdiagnose nog in leven (cijferanalyse op basis van alle mensen die in de periode 2004-2008 in België kanker hebben gehad). Uiteraard zijn de genezings- en overlevingskansen zeer verschillend en afhankelijk van het type kanker. Maar het aantal levensjaren die we dankzij de vooruitgang in onderzoek en behandelingen wonnen, is zonder meer indrukwekkend: in de laatste tien jaar hebben naar schatting meer dan 350 000 Belgen kanker overleefd!

Een ander interessant cijfer is de kankersterfte. Jammer genoeg overlijden er in ons land elk jaar nog steeds circa 27 000 personen aan de gevolgen kanker. Maar, dit cijfer gaat naar beneden. Sterker nog: de sterftecijfers zijn tussen 2004 en 2008 met 4,16% gedaald en het lijkt erop dat deze neerwaartse trend doorzet. De afname is significant belangrijker voor mannen dan voor vrouwen (2,1% gemiddeld per jaar voor mannen en 0,9% voor vrouwen).

85.000 levens gered in België sinds 1990

Aan de basis van de dalende kankersterfte ligt de vooruitgang op het gebied van kankeronderzoek. In de grafieken op deze pagina – een voor de man, de andere voor de vrouw – vertegenwoordigt de rode kromme het theoretisch aantal overlijdens ten gevolge van kanker in België op basis van de evolutie van de cijfers van voor 1990. De blauwe kromme geeft het werkelijk aantal sterfgevallen weer. Het verschil is enorm: in een land zo klein als het onze zijn tussen 1990 en 2014 maar liefst 85 000 extra levens gered!

Belgisch onderzoek, kwaliteitsgarantie

De doelstellingen van kankeronderzoek zijn duidelijk: de mechanismen van kanker beter begrijpen en die kennis gebruiken om de preventie, screening, opsporing en behandelingen te verbeteren. Ons land heeft hierin een voortrekkersrol. Professor Ahmad Awada, diensthoofd medische oncologie in het Bordet Instituut, benadrukt: “België is altijd erg aanwezig geweest en heeft zich sterk ontwikkeld in verschillende domeinen van de oncologie, of het nu gaat om klinisch onderzoek, systemische behandelingen of nieuwe therapeutische innovaties. België is zelfs een van de belangrijkste landen (rekening houdend met het aantal inwoners en het aantal ziekenhuizen) waar belangrijk klinisch onderzoek wordt uitgevoerd.” Naar schatting worden er in ons land elke maand gemiddeld tien nieuwe klinische studies gelanceerd. De afgelopen jaren waren onze onderzoekers bijzonder succesvol in verschillende onderzoeksdomeinen, zoals radiotherapie, hormoontherapie, doelgerichte therapie en – niet te vergeten – immunotherapie, een nieuwe behandelmethode die sinds 2013 een revolutie heeft teweeggebracht in de behandeling van verschillende kankers.

Nieuwe projectoproep

Om vooruitgang te blijven boeken, is verder onderzoek essentieel. Hetzelfde geldt voor de financiering van kankeronderzoek. Daarom heeft Stichting tegen Kanker in januari 2018 een nieuwe projectoproep gelanceerd voor fundamenteel, translationeel en klinisch onderzoek. Hiervoor konden we – dankzij de vrijgevigheid van onze donateurs – een recordbedrag van 22,6 miljoen euro vrijmaken. 

Alle informatie met betrekking tot de nieuwe projectoproep is beschikbaar via deze link. De resultaten van de selectie maken we in december 2018 bekend.

Door Stichting tegen Kanker te steunen, helpt u de onderzoekers rechtstreeks met het redden van alsmaar meer levens!