ROOKENQUETE 2022

Maandag, 23 januari 2023

STICHTING TEGEN KANKER PLEIT VOOR NIEUWE HEFFING AAN TABAKSBEDRIJVEN

Rapport van de rookenquête 2022 Stichting tegen Kanker

18 januari 2022 – De rookenquête van Stichting tegen Kanker peilt naar het rookgedrag van de Belg en naar het draagvlak voor beleidsmaatregelen inzake roken. Uit nieuwe enquêteresultaten blijkt een daling van het aantal rokers (24%) in vergelijking met 2020 (29%) en 2021 (27%), de jaren waarin de coronacrisis volop woedde. Er zit weinig evolutie bij het dampgedrag, maar we zien wel dat het occasioneel dampen hoger ligt in Brussel (9%) dan in Vlaanderen (2%) of Wallonië (3%). Stichting tegen Kanker vraagt dat huisartsen en ziekenhuizen meer ondersteuning krijgen om hun rokende patiënten aan te spreken over stoppen met roken. Het extra geld dat daarvoor nodig is, kan gemakkelijk gehaald worden bij de tabaksproducenten. 71% van de Belgen staat alvast achter dit idee.

Opmerkelijkste cijfers qua gebruik

Het roken is afgenomen bij mannen (26% in 2022 tegenover 31% in 2021) maar er roken nog steeds meer mannen dan vrouwen (26% tegenover 23%). In Brussel wordt flink meer gerookt dan in Vlaanderen en Wallonië (36% tegenover 21% in Vlaanderen en 27% in Wallonië). De laagste sociaal economische klassen roken het meest (29%).

Het aantal dampers is de afgelopen vier jaar stabiel gebleven. We merken wel dat het occasioneel dampen significant hoger ligt in Brussel dan in Vlaanderen of Wallonië. Dampen is niet populair bij de 65+ers, maar wel in de leeftijdsgroep van 15-34 jaar.

De meeste rokers willen stoppen met roken, maar blijven het uitstellen

  • De intentie om te stoppen met roken is aanwezig bij veel rokers (62%). Toch is er maar een kleine groep (21%) die de daad bij het woord zou voegen en in de eerste 6 maanden zou stoppen met roken. Een grotere groep (41%) vertoont uitstelgedrag. Om hen tot snellere rookstoppogingen over te halen, zullen nieuwe maatregelen nodig zijn. We denken dan aan extra rookstopondersteuning, maar ook extra rookverboden zouden zo’n gunstig effect kunnen hebben want 23% van de rokers geeft aan dat dit laatste hen zou motiveren om te stoppen met roken. Vooral mannen, 25-34-jarigen en de hoogste sociaaleconomische klasse vermelden zo’n effect.
  • 70% van de Belgen die een poging heeft ondernomen om te stoppen met roken heeft hiervoor geen externe hulp(middelen) gebruikt. De voornaamste hulpmiddelen zijn nicotinevervangers (voornamelijk de nicotine-patch) of de e-sigaret met nicotine. 55+’ers maken vaker gebruik van medicatie.
  • 1 op 5 rokers (20%) geeft aan dat een spontaan advies van de dokter een mogelijke motivatie tot stoppen met roken zou kunnen zijn. Vooral bij mannen, 25-44-jarigen en de hoogste sociaaleconomische klassen zou het effect van een doktersadvies het grootst zijn. Helaas geeft slechts 29% van de rokers aan dat ze spontaan door hun huisarts werden aangesproken om te stoppen met roken. Hier ligt dus enorm veel potentieel voor verbetering.
  • Het blijft zo dat veel rokers (65%) dampen als even schadelijk of schadelijker inschatten dan roken terwijl dat niet het geval is. Deze misperceptie houdt dus goed stand. Zelfs bij de gebruikers van de e-sigaret denkt 42% dat dampen even schadelijk of schadelijker is dan roken. De huidige dampers dampen gemiddeld al drie jaar en slechts 41% heeft al een poging ondernomen om te stoppen met dampen. (Dampen heeft wel degelijk gezondheidsrisico’s.)

Oproep van Stichting tegen Kanker om meer in te zetten op rookstophulp

Nu het coronavirus een blijver wordt, is inzetten op stoppen met roken belangrijker dan ooit. Ons land heeft zeer goed opgeleide rookstopspecialisten, de tabakologen, maar er wordt veel te weinig gebruik gemaakt van deze expertise. Daarom vragen wij onze overheden om artsen en ziekenhuizen meer ondersteuning te bieden voor hun rokende patiënten. Huisartsen en ziekenhuizen kunnen de rokers vaak onvoldoende motiveren om definitief te stoppen met roken of om hulp te zoeken bij een tabakoloog. Met extra ondersteuning zouden ze hier meer op kunnen inzetten. Een opname in een ziekenhuis kan een belangrijk kantelmoment zijn voor een roker. Als je daar een hele dag verblijft, is er tijd om rustig met iemand te praten over de drempels waar je maar niet overheen geraakt om die sigaret aan de kant te laten. En tijdens het ziekenhuisverblijf word je best al gewapend om herval na ontslag te voorkomen.

Extra inzetten op stoppen met roken kost extra geld. Hoe los je dat dan op in tijden van besparingen, inflatie en hoge energiekosten, ook voor de ziekenhuizen? Eigenlijk is het heel simpel. Suzanne Gabriëls, expert tabakspreventie bij Stichting tegen Kanker: “Het wonderrecept is een interregionaal akkoord tussen de deelstaten, bevoegd voor rookstopbegeleiding, waarbij die regio’s onderling afspreken hoe ze elk op hun manier extra rookstopzorg gaan organiseren. En dan een nieuwe heffing aan de tabaksbedrijven opzetten om het nodige geld op te hoesten.”

Stoppen met roken kan ook via de Buddy Deal campagne van Stichting tegen Kanker.  De tweede editie van deze nationale campagne om mensen aan te moedigen om te stoppen met roken, start opnieuw in mei. Het doel: een hele maand niet roken, met de steun van een "buddy", om er uiteindelijk helemaal vanaf te raken!

Link naar rookenquête