Werken na kanker: wat kan je als werkgever doen?

Terug gaan werken na kanker is anders voor iedereen. Elk traject is ook anders, afhankelijk van de persoon, van het type kanker dat die overleefde, van de behandeling die hij onderging, van het soort werk dat die deed, van jou als werkgever, de collega’s,…

En het moet gezegd, ook voor werkgevers is het niet altijd gemakkelijk. Nu we langer gaan werken, zijn er ook steeds meer oudere mensen die blijven werken. Het aantal werkende mensen die met een ziekte als kanker te kampen krijgen, groeit dus ook. Als werkgever maak je dus steeds meer kans om met een langdurige afwezigheid geconfronteerd te worden.

Andrea werkt nu 3 dagen per week als HR-consultant en 2 dagen als ALLEZI-gecertificeerde coach. Zij is specifiek opgeleid om mensen die na kanker terug aan de slag gaan, te begeleiden in hun traject. Als HR-consultant én ex-kankerpatiënte kan ze zich perfect inleven in de moeilijkheden die zowel de werknemer als de werkgever na een langdurige afwezigheid kunnen ondervinden.

En omdat er nog maar bitter weinig structurele ondersteuning bestaat voor wie terug aan de slag wil na of tijdens een kankerbehandeling, maar ook voor werkgevers, wil zij een lans breken voor overleg. Zij geeft hier graag haar inzicht mee in het proces van de werkhervatting.

Ingrijpend voor de werknemer

Voor je werknemer is een ziekte als kanker enorm ingrijpend. Ziek zijn maakt deel uit van zijn leven en dus ook van zijn job. Sommigen kunnen gedeeltelijk blijven werken. Anderen vallen lange tijd uit en moeten de draad weer helemaal oppikken.

En dat opnieuw gaan werken is een sleutelmoment in het leven van je werknemer. Hij of zij wilt niet liever dan weer voor 100% aan de slag te gaan en het “gewone leven” weer op te pikken. Maar ze staan er dikwijls ineens heel alleen voor. Want ze zijn toch genezen? Alles is toch terug helemaal ok?

De behandeling is dan wel achter de rug, neveneffecten kunnen nog lang nazinderen. Of de nabehandeling weegt nog zwaarder door dan verwacht, of een hardnekkige vermoeidheid blijft aanslepen omdat hun lichaam toch nog wat tijd nodig heeft om het allemaal weer aan te kunnen.

Bovendien staan ze nu misschien helemaal anders in het leven en past die job niet meer bij wie ze zijn of waar ze voor staan? Zo’n ziekte doet wat met een mens…

Andrea maakte het als ex-kankerpatiënte zelf mee. “Ik merk ook dat de meesten heel hard worstelen met 2 tegenstrijdige gevoelens: de grote goesting om erin te vliegen en te her-integreren, en een torenhoog schuldgevoel dat het (nog) niet voor 100% lukt”, vertelt ze openhartig. “Het is heel belangrijk te beseffen dat die 100% nog wel komt. Ze staat aan de start van een proces. En dat het bij sommigen meer dan een jaar kan duren eer ze weer helemaal terug zijn. Daarom is een coach die hen dat helpt inzien en hen door de moeilijke momenten helpt, goud waard.”

Elk traject is anders en vraagt best wel wat coördinatie en samenspraak van een heleboel mensen: de werknemer, zijn begeleidende arts, jij als werkgever, de collega’s, de controlearts van het ziekenfonds,… Bovendien heeft niet elk bedrijf dezelfde cultuur. Is kanker bespreekbaar of taboe?

“De verwachtingen van de werkgever en van de (ex-)patiënt en zijn coach kunnen soms zeer ver uit elkaar liggen. Ik vind het daarom belangrijk dat ze contact blijven houden, hoe moeilijk het soms ook kan zijn.”

Ingrijpend voor de werkgever

Het plots langdurig uitvallen van een werknemer kan lastige gevolgen hebben. Naast het feit dat jij als manager en de collega’s zich ongetwijfeld zorgen maken, verhoogt ook de werkdruk, moet je beslissen of je een vervanger zoekt of niet en moet je een heel nieuw evenwicht vinden.

En dan komt de dag dat je werknemer aankondigt dat hij of zij graag terug komt werken. Dikwijls zal dat echter nog maar deeltijds kunnen. Je werknemer is dan wel genezen verklaard, hij of zij kampt zeker nog met de naweeën van de behandeling, neveneffecten van een nabehandeling, vermoeidheid, noem maar op. Daarbij komt nog dat de relatie met de collega’s wel wat gevoelig en onwennig kan geworden zijn.

Eén ding is zeker,” weet Andrea: “je mag de positieve invloed van een werkhervatting niet onderschatten, ook al is die niet meteen 100%. 

“We mogen ook niet vergeten dat niet alleen de patiënten op dat cruciale moment structurele steun ontbreken. Ook de werkgevers kampen met een gebrek aan kennis, steun en begeleiding voor de re-integratie van mensen die langdurig ziek waren. Ieders verwachtingen en realiteit kunnen mijlenver uit elkaar liggen”.

Wat kan je als werkgever doen?

  • Bereid de terugkomst zorgvuldig voor. Het is belangrijk dat de persoon zich welkom voelt. Hou contact tijdens zijn of haar afwezigheid en zorg voor een informeel moment net vóór hij of zij herstart (ontbijt, koffie, etentje). Dat helpt om bij te praten en verwachtingen op elkaar af te stemmen.

     
  • Praat vooraf alles door: wat je hoopt te mogen verwachten, wat de collega’s verwachten en wat de werknemer verwacht, maar ook vooral wat hij aankan. Werk samen een stappenplan uit. Denk eraan dat het even kan duren eer hij of zij weer helemaal mee kan draaien. De moeilijkheden waarmee hij of zij kampt zijn niet altijd zichtbaar.

     
  • Zorg voor een langdurige begeleiding en opvolging. Wijs hem of haar indien mogelijk een soort “mentor” toe. Dat kan de HR- of rechtstreekse manager zijn, maar ook jezelf of iemand anders, bij wie je werknemer terecht kan bij moeilijkheden of problemen. Of stel zelf een coach voor.

     
  • Zorg dat iedereen weet wat hij kan en mag verwachten van de andere.

 “Onze rol als coach is ervoor te zorgen dat ze terug bewust worden van hun kracht, competenties en vaardigheden. Want iemand die kanker heeft overleefd, heeft er best wel wat nieuwe ontwikkeld en staat soms helemaal anders in het leven dan voorheen. Ook dat is belangrijk wanneer ze opnieuw aan het werk gaan.

Daarnaast hoop ik dat we steeds meer overleg kunnen creëren tussen alle betrokken partijen (werkgevers, HR-managers, de VDAB, patiënten en coaches) zodat het herstarten na een langdurige ziekte zoals kanker maximaal vergemakkelijkt wordt. Ik zal daarvoor blijven ijveren”, besluit Andrea nog, “samen met mijn collega ALLEZI-coaches, Stichting tegen Kanker, The Majin Foundation en de vereniging Kanker en Werk. Initiatieven zoals de ALLEZI-certificatie voor coaches zijn een eerste stap in de goede richting. Het is ook het eerste netwerk dat nationaal actief is, in alle delen van België.” 

Meer over ALLEZI-coaches en wat ze voor je werknemer kunnen betekenen, vind je op  www.allezi.be

Laatst aangepast op: 31/01/2020

Getuigenissen

Patricia vertelt ons over hoe zij borstkanker beleefd heeft, wat haar heeft geholpen om deze beproeving te doorstaan en hoe de ziekte haar kijk op het leven heeft veranderd.Lees verder