Wegwijzer voedingssupplementen

Ben je op zoek naar concrete informatie over het gebruik van voedingssupplementen (vitamines, kruiden, planten …) tijdens een kankerbehandeling? Deze wegwijzer biedt een overzicht van 20 vaak gebruikte supplementen, hun toepassingen én de voor- en nadelen van hun gebruik.



Voor je voedingssupplementen inschakelt, raden we je aan onze belangrijke informatie over het gebruik ervan aandachtig te lezen. De overzichtstabel achter deze link toont ook hoe voedingssupplementen soms vriend én vijand kunnen zijn.

Hoe gebruik je de applicatie?



Zoeken op voedingssupplement:

  • Maak je keuze in het rolmenu ‘Kies een supplement‘.
  • Je krijgt als resultaat de volledige informatieve fiche voor jouw keuze onder het rolmenu.



Zoeken op behandeling:

  • Maak je keuze in het rolmenu ‘Kies een behandeling’.
  • Onder het rolmenu krijg je als resultaat alle supplementen uit onze lijst die een invloed - positief of negatief - kunnen hebben op de gekozen behandeling.
  • Voor elk supplement kan je de volledige informatieve fiche aanklikken.

Kies een supplement

Kies een behandeling

Vitamine E

Vitamine E is een plantaardige, vetoplosbare vitamine. Alfa-tocopherol is de meest actieve vorm van vitamine E en heeft een belangrijke rol als antioxidant. Het is een stof die oxidatie tegengaat en dus ook de vorming van vrije radicalen in ons lichaam. Vrije radicalen zijn agressieve, schadelijke stoffen die bijvoorbeeld tot kanker kunnen helpen leiden. Vitamine E is in de voeding vooral terug te vinden in plantaardige olie, noten, eieren, lever, volkorenproducten en bladgroenten. Supplementen ervan bevatten vaak hoge dosissen, waardoor vitamine E andere eigenschappen krijgt die bijzondere aandacht verdienen.

Toepassingen bij kankerbehandeling

Vitamine E is een van de meest genomen vitaminesupplementen bij kanker. Deze vitamine lijkt het effect van radio- en chemotherapie te kunnen versterken (1).

Specifiek bij radiotherapie kan het bindweefselvorming verminderen (4).

Het lijkt ook nuttig een tekort aan vitamine E te vermijden bij chemotherapie. Bij behandeling met hormoontherapie, vooral met tamoxifen (Nolvadex®, Tamizam®, Tamoplex®, Tamoxifen®), kan een suppletie (aanvulling) van vitamine E opvliegers verminderen (2,3).

Suppletie met vitamine E kan mogelijk perifere neuropathie (zenuwpijnen) voorkomen/verminderen bij behandeling met cisplatine of paclitaxel. Maar hiervoor zijn hoge doses nodig, die mogelijk gevaarlijk zijn. Overleg met, en toezicht door, de behandelende arts is absoluut vereist (4,9).

Bij kankers van hoofd en hals kan suppletie met vitamine E acute, ernstige bijwerkingen van de behandelingen (bv mondslijmvliesontsteking en botafbraak door radiotherapie) verminderen (2,4).

Bij (acute) leukemie en diverse andere kankertypes tonen beperkte studies minder toxiciteit voor het zenuwstelsel en minder mondslijmvliesontsteking bij chemotherapie (vooral bij cisplatine) (1,3,4,5).

Mogelijke negatieve effecten bij kankerbehandeling

Supplementen van vitamine E die hogere dosissen dan de dagelijks aanbevolen hoeveelheden bevatten, kunnen schadelijk en toxisch zijn als die worden ingenomen tijdens een kankerbehandeling (2).

Omwille van de antioxidatieve werking zou vitamine E het effect van behandelingen met een oxiderende werking kunnen verminderen. Dat is het geval bij radiotherapie, cyclofosfamiden, dacarbazine, platinumanalogen, anthracyclines en antitumorale antibiotica bleomycine en mitomycine (4,6).

 

Algemene bijwerkingen

Een inname hoger dan de dagelijks aanbevolen hoeveelheid kan moeheid, duizeligheid, futloosheid, hoofdpijn, zichtproblemen, uitslag, tromboflebitis en beroerte veroorzaken (3).

Interacties met andere geneesmiddelen en voedingssupplementen

Wanneer de dagelijks aanbevolen hoeveelheid van vitamine E gerespecteerd wordt, zijn er geen interacties. Hogere dosissen kunnen interfereren met bepaalde geneesmiddelen, zoals voor de bloeddruk en bloedstolling, en zijn daarom beter te vermijden (2,4). Andere voedingssupplementen kunnen ook een bloedverdunnend (druivenpitextract/resveratrol, gember, ginkgo biloba, ginseng, knoflook/quercetine, kurkuma en lijnzaad) effect hebben. Wees dus voorzichtig bij het gebruik en meld dus ook combinatiegebruik zeker aan uw arts.

Vitamine E kan het bloedingsrisico tijdens en na chirurgie doen toenemen. Stop de inname ervan daarom 2 weken voor de ingreep (7).
 

Dosering voor volwassenen

Vitamine E moet met voorzichtigheid gebruikt worden in combinatie met radiotherapie, cyclofosfamiden, dacarbazine, platinumanalogen, anthracyclines en antitumorale antibiotica bleomycine en mitomycine. Gebruik in dat geval geen vitamine E tijdens de behandeling en ook niet 2 dagen ervoor en erna. (4,6)

Van vitamine E wordt best de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) van ongeveer 20 IU(International Units) of 15 mg gerespecteerd. Een absoluut maximum in supplementen is 400IU/268 mg per dag. Inname van hogere dosissen kan niet alleen toxisch zijn, maar zelfs verhoogde kans op sterfte geven (3,4).

Een recente studie toonde een verhoogde kans op sterfte bij inname van hoge doses (400 IU/dag) gedurende meerdere jaren na radiotherapie voor hoofd- en halskankers. Voorzichtigheid is dus geboden (8).

 

Referenties

  1. Vogel J. et al. Handboek voeding bij kanker, Utrecht: de Tijdstroom, 2012.
  2. Morey, B. et al. A review of evidence-based practice in nutrition related complementary therapies: improving the knowledge of dietitians.  Cancer Forum,  Vol 35 Issue 2, 2011.
  3. www.mskcc.org
  4. www.cam-cancer.org
  5. Del Fabbro B. et al. Nutrition and the Cancer Patient.  Oxford University Press, 2010.
  6. www.anticancerfund.org/
  7. http://ods.od.nih.gov
  8. Bairati I. et al. Antioxidant vitamins supplementation and mortality: a randomized trial in head and neck cancer patients. Int J Cancer. 119: 2221-2224, 2006.
  9. Brami C. et al. Natural Products and Complementary Therapies for Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy: A Systematic Review. Crit Rev Oncol Hematol. 2016 Feb; 98: 325–334.

Meer lezen? Niet gevonden wat je zocht?



Ben je op zoek naar meer gedetailleerde informatie? Vond je het supplement of de informatie die je zocht niet? Mogelijk vind je wat je zoekt wel op een van volgende websites:

Deze toepassing is een realisatie van Stichting tegen Kanker. Ze kwam tot stand onder de supervisie van dr. An Vandebroek, medisch oncologe, ZNA Antwerpen en dr. Fanny Bauvet, medisch oncologe, ziekenhuis Sainte-Anne Saint-Remi Brussel.Ook Antikankerfonds verleende inhoudelijke goedkeuring voor de fiches.

De informatie in de fiches van deze toepassing is louter informatief, enkel voor persoonlijk gebruik en vervangt geen medische consultatie. De fiches mogen op geen enkele manier worden verspreid zonder Stichting tegen Kanker als bron te vermelden.